Page 64

این چند بیت از آثار فارسی او میباشد :- بر وز حشر الهی چونا مۀ عملم کنند باز که آن روز بازخواه منست بكن مقابله آن را بسرنوشت ازل کمی وبیشی اگر باشد آن گناه منست گرانی میکند با و تبسم لعل جانان را که از فرط نزاکت بر ندارد سرخی پان را (گناه بیگم) گناه بیگم دختر علی قلی خان والهٔ داغستانی و زوجه اعتماد الملك غازی الدین خان بهادر بود و در نیمهٔ دوم قرن دوازدهم زندگی میکرد . این شاعره که استعداد خود را از پدر بارث برده بود در اردو و فارسی شعر میسرود و میر قمر الدین «منت» میرسوز ومیرزا رفیع (سودا) اشعار باو را اصلاح مینمودند . (۱) گویند بیکی از اطفال او بعد از مریضی طولانی فوت شد . نواب از مرگ او خبر نداشت و از بیرون احوال اورا پرسید . گناه بیگم این شعر را بجواب او نوشت : از حال ما مپرس که دل چاك كرده ايم لخت جگر بريده ته خاك كرده ايم روزی باران بسیار شدید میبارید و شاعره این رباعی را سرود :- فواره زهر گوشه شراره بر زد از تار ترشح گهره گوهر زد نی نی غلطم که در رگ وریشه آب فصاد هوا هزار ها نشتر زد دوبیت ذیل نیز از اوست :- تا کشیدی از نزاکت سرمه دنباله دار شد عصای آبنوسی چشم بیمار ترا جگر پرسوز دل پرخون گریبان چاك وجان بر لب قضا را شرم می آید زسا مانیكه من دارم فصل چهارم قرن سیزده بعد از مرگ احمد شاه با با در ١١٨٦ پسر او تیمورشاه پادشاه شد و ٢٢ سال سلطنت نمود بزرگترین شاعره قرن سیزده که عایشهٔ افغان نام داشت ، در زمان او و زمان شاه حیات داشت و از تیمورشاه نوازشها وصلات زیادی دیده . احفاد احمد شاه نتوانستند امنیت و آرامی را در مملکت برقرار دارند و در زمان آنها جنگها وزد وخوردهای بی‌شمار داخلی وخارجی اتفاق افتاد، تا اینكه بالاخره زمام ادارهٔ مملكت بدست پسران سردار پاینده خان ، یكی از مامورین شاهان سدوزائی افتاد . این برادران متعدد که به خاندان محمدزائی مشهور بودند تاچندی افغانستان را بصورت ملوك (۱) مشاهیر نسوان .