{"book":"adl1184","page":64,"text":"این چند بیت از آثار فارسی او میباشد :-\nبر وز حشر الهی چونا مۀ عملم\nکنند باز که آن روز بازخواه منست\nبكن مقابله آن را بسرنوشت ازل\nکمی وبیشی اگر باشد آن گناه منست\n\nگرانی میکند با و تبسم لعل جانان را\nکه از فرط نزاکت بر ندارد سرخی پان را\n\n(گناه بیگم)\n\nگناه بیگم دختر علی قلی خان والهٔ داغستانی و زوجه اعتماد الملك غازی الدین خان\nبهادر بود و در نیمهٔ دوم قرن دوازدهم زندگی میکرد . این شاعره که استعداد خود را از پدر بارث\nبرده بود در اردو و فارسی شعر میسرود و میر قمر الدین «منت» میرسوز ومیرزا رفیع (سودا)\nاشعار باو را اصلاح مینمودند . (۱)\nگویند بیکی از اطفال او بعد از مریضی طولانی فوت شد . نواب از مرگ او خبر نداشت\nو از بیرون احوال اورا پرسید . گناه بیگم این شعر را بجواب او نوشت :\nاز حال ما مپرس که دل چاك كرده ايم\nلخت جگر بريده ته خاك كرده ايم\nروزی باران بسیار شدید میبارید و شاعره این رباعی را سرود :-\nفواره زهر گوشه شراره بر زد\nاز تار ترشح گهره گوهر زد\nنی نی غلطم که در رگ وریشه آب\nفصاد هوا هزار ها نشتر زد\nدوبیت ذیل نیز از اوست :-\nتا کشیدی از نزاکت سرمه دنباله دار\nشد عصای آبنوسی چشم بیمار ترا\n\nجگر پرسوز دل پرخون گریبان چاك وجان بر لب\nقضا را شرم می آید زسا مانیكه من دارم\n\nفصل چهارم\n\nقرن سیزده\n\nبعد از مرگ احمد شاه با با در ١١٨٦ پسر او تیمورشاه پادشاه شد و ٢٢ سال سلطنت نمود\nبزرگترین شاعره قرن سیزده که عایشهٔ افغان نام داشت ، در زمان او و زمان شاه حیات داشت\nو از تیمورشاه نوازشها وصلات زیادی دیده .\nاحفاد احمد شاه نتوانستند امنیت و آرامی را در مملکت برقرار دارند و در زمان آنها\nجنگها وزد وخوردهای بی‌شمار داخلی وخارجی اتفاق افتاد، تا اینكه بالاخره زمام ادارهٔ\nمملكت بدست پسران سردار پاینده خان ، یكی از مامورین شاهان سدوزائی افتاد . این\nبرادران متعدد که به خاندان محمدزائی مشهور بودند تاچندی افغانستان را بصورت ملوك\n(۱) مشاهیر نسوان .","chars":1636,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00064.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/64","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/64","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}