Page image — the source of record
Machine transcription
۳۹
گلشن
نام این شاعره تنها در تذکره (نگارستان سخن) ذکر گردیده و حیات او را در
زمان محمد شاه، پادشاه دهلی نگاشته اند، ولی چون در دهلی پنج پادشاه باین نام
گذشته که اولی در سنه ۶۹۵ جلوس نمود و آخری در سنه ۹۶۱ در گذشت و معلوم نیست
که گلشن در زمان کدام یکی ازین پنج نفر میزست، لهذا شرح حال او در آخرین
فصل گرفته شد.
گلشن خیلی حسین و دلربا بود، اشعار او را میر محمد تقی خیال، مصنف (بوستان
خیال) اصلاح می نمود. متاسفانه ترجمه حال گلشن معلوم نیست و جز شعر ذیل
نمونه ای از کلام او بدست نیامده :
بخیال قدر غنای توای غیرت گل
سرو آهی است که از سینه گلشن بر خاست
فصل سوم
قرن دهم یازدهم دوازدهم
در اواخر سلطنت سلطان حسین با یقرا در هرات، در سنه ۹۰۵ هـ د ر گیلان شاه
اسمعیل صفوی اول که در آنزمان ۱۴ سال عمر داشت با شیروان شاه جنگ نموده او را شکست داد
و چندی بعد الوند بیگ رئیس دودمان آقوئنلو را نیز مغلوب ساخت، در سنه ۹۰۷ هـ
تاجگذاری کرد و تبریز را پایتخت خویش قرار داده بنام خود سکه زد و باین قسم سلسله
صفویه را روی کار آورد بعد از جنگهای متعدد شاه اسمعیل تمام ایران را تسخیر و در
سنه ۹۱۶ خراسان را متصرف گردید و مملکت نسبتاً وسیعی تاسیس کرد که تقریباً
سرحدات ایران حالیه را دارا بود.
این خاندان تقریباً دونیم قرن در ایران حکومت نمود و مشاهیر پادشاهان شان بعد
از اسمعیل اول شاه طهماسپ اول وشاه عباس کبیر می باشد که در توسعه و استحکام
قلمرو صفوی خدمات بزرگی کرده اند.
بعد از مرگ سلطان حسین بایقرا یعنی درهمان آوانیکه شاه اسمعیل درراه تسخیر
ایران قیام نمود دو خاندان دیگر یعنی ازبکها و ترکمانها دردو کنار سلطنت بزرگ
تیموریان اولی در ماوراءالنهر وخراسان دومی که عبارت از دو طائفه : قره قوینلو وآق
قوینلو بود در آذربایجان ترک و تاز داشتند ولی شاه اسمعیل وشاه طهماسپ هر دو را مغلوب
و ایران وخراسان را از شرایشان آسوده ساختند.
در ابتدای همان قرن دهم پادشاه دیگری بنام ظهیر الدین بابر شاه که یکی از احفاد
تیمور بود، واولاً در اندیجان حکومت می کرد، در اثر تصرف ازبکان شیبانی بر
فرغانه، مجبور، بفرار گردیده در سال ۹۰۹ بدخشان، سپس کابل وقندهار را در تصرف
خود درآورد. ولی چون در سال ۹۱۶ شيبك خان از بك به تعقیب اوآمد وقندهار را از او
گرفت، بابر روبهند نهاد ودرمدت چند سال اکثر ولایات هند را تسخیر نمود، تا اینکه
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.