{"book":"adl1184","page":42,"text":"۳۹\n\nگلشن\n\nنام این شاعره تنها در تذکره (نگارستان سخن) ذکر گردیده و حیات او را در\nزمان محمد شاه، پادشاه دهلی نگاشته اند، ولی چون در دهلی پنج پادشاه باین نام\nگذشته که اولی در سنه ۶۹۵ جلوس نمود و آخری در سنه ۹۶۱ در گذشت و معلوم نیست\nکه گلشن در زمان کدام یکی ازین پنج نفر میزست، لهذا شرح حال او در آخرین\nفصل گرفته شد.\nگلشن خیلی حسین و دلربا بود، اشعار او را میر محمد تقی خیال، مصنف (بوستان\nخیال) اصلاح می نمود. متاسفانه ترجمه حال گلشن معلوم نیست و جز شعر ذیل\nنمونه ای از کلام او بدست نیامده :\nبخیال قدر غنای توای غیرت گل\nسرو آهی است که از سینه گلشن بر خاست\n\nفصل سوم\n\nقرن دهم یازدهم دوازدهم\n\nدر اواخر سلطنت سلطان حسین با یقرا در هرات، در سنه ۹۰۵ هـ د ر گیلان شاه\nاسمعیل صفوی اول که در آنزمان ۱۴ سال عمر داشت با شیروان شاه جنگ نموده او را شکست داد\nو چندی بعد الوند بیگ رئیس دودمان آقوئنلو را نیز مغلوب ساخت، در سنه ۹۰۷ هـ\nتاجگذاری کرد و تبریز را پایتخت خویش قرار داده بنام خود سکه زد و باین قسم سلسله\nصفویه را روی کار آورد بعد از جنگهای متعدد شاه اسمعیل تمام ایران را تسخیر و در\nسنه ۹۱۶ خراسان را متصرف گردید و مملکت نسبتاً وسیعی تاسیس کرد که تقریباً\nسرحدات ایران حالیه را دارا بود.\nاین خاندان تقریباً دونیم قرن در ایران حکومت نمود و مشاهیر پادشاهان شان بعد\nاز اسمعیل اول شاه طهماسپ اول وشاه عباس کبیر می باشد که در توسعه و استحکام\nقلمرو صفوی خدمات بزرگی کرده اند.\nبعد از مرگ سلطان حسین بایقرا یعنی درهمان آوانیکه شاه اسمعیل درراه تسخیر\nایران قیام نمود دو خاندان دیگر یعنی ازبکها و ترکمانها دردو کنار سلطنت بزرگ\nتیموریان اولی در ماوراءالنهر وخراسان دومی که عبارت از دو طائفه : قره قوینلو وآق\nقوینلو بود در آذربایجان ترک و تاز داشتند ولی شاه اسمعیل وشاه طهماسپ هر دو را مغلوب\nو ایران وخراسان را از شرایشان آسوده ساختند.\nدر ابتدای همان قرن دهم پادشاه دیگری بنام ظهیر الدین بابر شاه که یکی از احفاد\nتیمور بود، واولاً در اندیجان حکومت می کرد، در اثر تصرف ازبکان شیبانی بر\nفرغانه، مجبور، بفرار گردیده در سال ۹۰۹ بدخشان، سپس کابل وقندهار را در تصرف\nخود درآورد. ولی چون در سال ۹۱۶ شيبك خان از بك به تعقیب اوآمد وقندهار را از او\nگرفت، بابر روبهند نهاد ودرمدت چند سال اکثر ولایات هند را تسخیر نمود، تا اینکه","chars":1991,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00042.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/42","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/42","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}