Page 334

(۳۰۹) او را «ایام نپات» Apam-Napat میگفتند اینجا فوراً متذکر میشویم که این رب النوع در دورهٔ اوستائی کشور ما عرض وجود نکرده بلکه در عصر ویدی تاریخ ما هم به همین نام یاد شده و بلاشبهه خاطره‌ئی از عقاید دوره‌های قبل التاریخ مملکت ما هم در آن نهفته است و ازان پایان‌تر بحث خواهیم نمود . اسم اوستائی «اپام نپات» بصورت تحت اللفظ «پسر آب» معنی دارد. نام «ویدی» او هم عیناً همین است. اصلاً این کلمه چه در اوستا و چه در وید به زبانهٔ برقی اطلاق میشد که در ابرها نهفته است و چون آب باران هم از ابرها میریزد مسکن و مقر او را در ابرها می پنداشتند . آب با قوهٔ نامیه‌ئی که در خود نهفته داشت خیلی ها بیشتر از عصر اوستائی و ویدی در دوره های قبل التاریخ کشور ما ستایش و احترام میشد. از روی خود اوستا واضح معلوم میشود که پیش ازینکه زرتشتر عرض وجود کند آریهای باشندهٔ دوطرفهٔ هندوکش آنرا ستایش میکردند و از او استعانت میخواستند. در اوستا رب النوع آب بنام دیگر «اردوی سورا اناهیتا»Ardvi-sura Anahita هم یاد شده وحتی میتوان گفت که نام اصلی او همین است وبصفت ربة النوع خوانده شده این ربة النوع پیش از عصر زوراستر در کشور ما معروف بود . کا بکر به این عقیده است که «اردوی سورا» Ardvi-sura اصلاً نام رودخانهٔ بزرگ اکسوس (امو دریا) بود و برای اثبات نظریهٔ خود پارچه ئی از متن اوستا را آورده که ترجمهٔ آن چنین است: «ما 'اردوی سورا اناهیتا' را که از تمام رودخانه‌های روی زمین عریض‌تر است و با شدت تمام از کوه 'هوکریا' پایان شده و به دریاچهٔ 'ورو کاشا' می‌ریزد ستایش میکنیم. وقتیکه 'اردوی سورا اناهیتا' داخل این دریاچه میشود و به آن می‌ریزد تمام سواحل و وسط آنرا موج فرامیگیرد . این رودخانه هزار بازو و هزار شاخه دارد و هر يك از بازوها و شاخه های آن برابر چهل روزه راه سوار کار خوبی طول دارد . »