Page image — the source of record
Machine transcription
( ۲۸۷ )
پرا کنده ساخت این کوهها که به شهادت متن اوستا محل روئیدن بته هوما
یاسوما بود همه اش داخل خاك افغانستان است واينك يكه يكه آنها را
مطالعه میکنیم :
یوپائی ری سنا : « یوپائی ری سنا » یا « ایشکته یوپائی ری سنا » عبارت از کوه
بلند هندوکش است که در اوستا در فقره سوم زمیادیشت و در فقره ده و یازده
یسنای دهم یکدفعه در قطار عمومی کوهای آریانا و بار دیگر مخصوص در مورد
روئیدن بته « هوما » ذکر شده . « یوپائی ری سنا » اسمی است خیلی زیبا وادبی
و مرکب از چند کلمه میباشد : « یوپا » یعنی ( بلند ) ، « ری » یعنی
( بطرف ) ، « سنا » یعنی «عقاب» . معنی تحت اللفظی مجموعی آن « بالای
پرواز عقاب » یا « بلندتر از حد پرواز عقاب » میشود ، این سلسله کوه
عظیم الشان که مانند دیوار بلند سنگی در وسط آریانا افتاده در بندهش بنام
« اپارسین Aparsin یادشده و این اسم خلاصه همان نام اوستائی است زیرا
مرکب از دو کلمه « اپار » یعنی «بالا وماورا » و « سین » یعنی ( عقاب )
میباشد یونانیها عموماً این کوه را « پارو پامیزوس » خوانده و به همین جهت
مورخین و جغرافیه نگاران آنها ولایت مرکزی افغانستان را که یکحصه زیاد
آن ولایت کابل فعلی را در بر میگیرد بنام « پارو پا میزادی » یاد کرده اند .
طوریکه بالا دیدیم در زمیادیشت اوستا اسم این کوه به کلمه « ایشکته »
یا « شکته Shkata » متصل است که در بندهش « شگفت » Shkaft شده و یکی
از معانی که دار مستتر برای آن میدهد همین شگفت است که تاحال در زبان
دری آریانا از بین نرفته وبه این ترتیب آنرا ( کوه شگفت وپراز
غرایب ) هم ترجمه میکنند که با معنی خود اسم آن میتوان آنرا « کوه بلندتر
از حد پرواز عقاب و پر شگفت و غرایب » خواند
قراریکه از « بندهش » و «زادسپیرام Zad Sapram» بر می آید کوه « آپارسین »
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.