Page 169

(١٤٤) نقاط قشنگ دامان طبیعت اجرا میشد . لذا این را هم میتوان گفت که دامان طبیعت معبد آنها وشنیدن تمجید وتوصیف عناصر طبیعی وکار نامه های خارق العادة اجداد عبادت شان بود . قربانی یکی از مشخصات آئین آریائی عصر ویدی است و آنرا یکنوع مجبوریت و فرضی تلقی میکردند که ادای آن بر هر فرد و خانواده لازمی و حتمی بود زیرا تصور میکردند که به این ذریعه ارباب انواع در حل مشکلات با آنها شريك شده وطرفین از آن بر خواهند خورد چنانچه درین مورد میگفتند : « قربانی کنید تا ارباب انواع غنی شوند آنگاه شما را مستعد وغنی خواهند ساخت ... از غذا موجودات پیدا میشود . از باران غذا بمیان می آید واز قربانی باران میخیزد .... کسیکه به گردش این عراده كمك نميكند سزاوار زندگی نیست . » (۱) درین شبهه نیست که آئین ساده و ابتدائی آریائی با تحول تدریجی مراتب مختلف را پیمود و قواهای طبیعی آهسته آهسته در مخیله آنها صاحب شخصیت ونام ونشان وصفات وسجایای علیحده گردیده است . از خلال سرودها اینطور هم حس میشود که مجموع تمام عناصر مفید و نورانی را « دووس Davos » یعنی « ذرات در خشان » میگفتند و در اکثر زبان های هند و اروپائی نام « خداوند » (ج) از همین کلمه با جزئی تغیراتی بمیان آمده و در پشتو مفهوم لغوی آن به شکل ( ډيوه ) یعنی چراغ باقی است «دووس» کلمۀ بود که به آن بلا استثنا تمام ارباب انواع ومظاهر مفید ونورانی طبیعی را یاد میکردند وحتی قوۀ مافوق کل را بنام « ديوس پاتر Dyeus Pater » مسمی ساخته بودند ازین رو بعضی ها به این نظریه هم رسیده اند که آریائیا پیش از عصر اوستا صفحۀ ٢٥٥ کتاب ذیل تالیف واله دوپوسن Indo-Europeens et Indo iranien. L, Inde jusque Vers 300 av. J. C.