Page 168

(١٤٣) صبح و شام و غیره و غیره اسم برده شده هکذا درین ردیف اسمای بعض شاهان هم تذکار رفته که اشاره به احترام و پرستش اجداد میکند مبداء و اصلیت شخصیت های مذکور آنقدرها روشن نیست و داستان های مربوطه آنها قسمت های متصادم دارند معذالك سرودها روی همرفته در توصیف و ستایش آنها وقف شده و معلوم میشود که آریایهای عصر ویدی عناصر طبیعی را بنام ها و شخصیت معین داده و آنها را با داستان های کهن پرستش اجداد مخلوط کرده اند. آیا عناصر پرستی آریائی چه مراسمی داشت ؟ و این مراسم در کدام جای و محل معین انجام میگرفت یا نه ؟ طوریکه پیشتر اشاره کردیم مراسم مذهبی آریائی آنقدر مشخص نیست که اینجا شرح یابد و اگر پاره مراسمی هم داشت مربوط به قربانی و نوشیدن سوما و پاره چیزهای دیگر بود که با شروط و اساس معین مراسم کلی مذهبی را نمایندگی نمیتواند . قراریکه ظاهراً معلوم میشود میتوان مراسم مذهبی آنها را دو حصه نمود: یکی مراسم رسمی مانند قربانی ها و صرف سوما و دیگر مراسم خانوادگی. در قسمت اولی بیشتر ریشی ها وطبقه منور شرکت می جست و دومی در کانون خانواده روزسه یا پنج دفعه بعمل می آمد. ریاست مراسم مذهبی در کانون خانواده متعلق به پدر بود و مادر و دیگر اعضای خانواده در آن شرکت می جستند مراسم دیگری در اوقات معینه سال در کانون خانواده صورت میگرفت. ریشی هائی که اصلاً از روی پیشه روحانی بودند فقط در بعض مراسم معینه خانوادگی مانند مراسم عروسی، وفات، و در دادن آتش در کانون خانواده جدید و غیره مداخلت میکردند. به این ترتیب گفته میتوانیم که آریاها برای اجرای مراسم مذهبی بنام معبد کدام محل مشخص و معین دیگر نداشتند و چون مراسم مذهبی آنها مانند خود مفکوره آئین شان ساده بود معبد و عبادت آنها اشکال و تکلفی نداشت. بعضی مراسم قربانی که خارج خانه بعمل می آمد عموماً در یکی از