Page image — the source of record
Machine transcription
آثار عتیقه کوتل خیر خانه ( ٣٥ )
از روی منشاء خود ، غربی میباشند ، هیچ جای شک و شبهه نیست و صربی آفتاب که مصاحبین موصوف باطرافش ایستاده اند شخصاً او هم از هند بیگانه است . بنای سنگی کوتل خیر خانه لباس مربی موصوف را ـ بجز بعض باریکی ها ـ شبیه سلاطین قرن چهارم میلادی نشان میدهد ، و این زمانه مصادف نهضت بزرگ آفتاب در عالم مشرقی بوده است (۱) ادیان زردشتی آتش پرستی و آفتاب پرستی از مدت درازی علاقه سیستان (۲) (سکانه وی پات سکاستهانا ) را فتح نموده ، روز بروز پیش آمده خود را به آستانه هند رسانید . بود تشبیهات دین آفتاب پرستی در عصر شاهنشاهان سلاله گوپتا خیلی زیاد بوده است . کتیبه « ماند سور » متعلق به سلطنت « کوما را کوپتا » تفصیلات تعمیر معبد آفتاب را در سنه ٤٣٧ بعد از مسیح در بردارد . سر لوحه « اندور » که در زمان سلطنت نواسه اش « سکاندا گوپتا » حکاکی شده ، از اعانه ذکر کرده است که برای نگه داری چراغ روغنی در معبد آفتاب تخصیص یافته بود(۳) و نیز این مسئله را باید بخاطر گرفت که آئین رب النوع آفتاب مخصوصاً در عهد شهنشاهان « وارد ها نا » یعنی اخلاف گوپتاها رونق زیادی یافته بود .
چنانچه زائر چینی هوتسین (یا هیوان تسانگ در وقت زیارت قنوج) که در آنجا میهمان «هرش واردهانا» پادشاه محل بود، از وجوديك معبد آفتاب در نزدیکی معبد سیوا ( ماهش دارا ) ذکر و خاطر نشان کرده که بهريك از این معابد هزار نفر کشیش وجود داشته است (۱) و نیز زائر موصوف از مجسمه طلائی معروف رب النوع آفتاب که مکلل بجواهر بوده ،
(۱) کتب « تاریخ ادبیات هندوستان » تالیف ونتر نتز - ۱ - صفحه ۶۷.
Vinternitz، History of Indian Litterature
(۲) قسمت مهمی از کتاب «بها ویشاپورانا» از رسم آفتاب پرستی معموم در«ساکدویپا» بحث ساخته وازراهبان آفتاب پرستی موسم « میوجکه »و« مگه » نام گرفته است ـ و این رسم بدون تردید با آئین آفتاب و آتش پرستی زردشت را بطه دارد ـ (۳) کتاب قبل الذکر تالینی کانتا بهاتاسالی ـ و دیگر کتاب سلسله های سلطنتی و تاریخ هند از زمان کانشکه تا استیلای اسلام ـ مولفه ـ ل ـ دولا واله پوشن ـ
L. de la Vallée Poussins، Dynasties et l'histoire de l'inde depuis Kanishka jusqu' aux invasions musulmanes
(۱) کتاب «سی ـ یو ـ کی نوشته جات بودائیون در باب دنیای غرب » تالیف بیل ۱ ـ صفحه ۲۴۲
Beal، Si. Yu-ki, Budhist record of the Western World
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.