Page 3022

( صفحه ۱۱۲ ) کابل ( شماره چهارم و پنجم ) خرج تعمیر و قیمت سنگ و اسامی کار گرها را تابه تنخواه آنها يك يك بيان میکند لیکن بیشتر آن حکایات مصنوعى واعداد فرضی ( و دور از حقیقت ) می نماید و در اسامی کار گرها بیش از همه نامی را باین عنوان می آورد : « استاد عیسی نقشه نویس ساکن روم » نسخه های متعددی ازین رساله بمطالعه درآمده هيچيك بي اختلاف اسامی نیست و بیشتر محل تعجب آنست که در ذیل اسامی : کار گرهای هند و راهم ساکن روم ، بلخ ، قندهار و سمرقند قلمداد کرده . گذشته از نسخه های کتابخانه ها ( کتا بخانه عليکر ، حیدر آباد ، بهو پال ، دارا لمصنفین ندوه ) دیگر نسخه ها نیز که بنظر مارسيده در همه این سخن دور از اصل موجود است . بی شبهه ( استاد نادرا لعصر ) صحيح ونام احمد معمار شاهی بوده لیکن جزء ديگر یعنی ( عیسى نقشه نویس سا كن روم ، براصل نام علاوه شده يا نادرا لعصر و عيسى سا کن روم دونام بوده که باهم در آمیخته است . اسامی و تنخواه کار گرها را که شرح داده هم بیشتر محتاج به سند است باستثنای امانت خان شیرازی که برعلاوه كتب تواریخ و تذکره ها اصل کتا به های تاج محل هم نام او را ضبط نموده است ، بنا برین محل تعجب ا ست که مورخین تاج ازمعاصر ين قول این رساله را بی گفتگو تسلیم کرده اند . بهر تقدیر نامی که در ذیل معمار های تاج ازهمه بيشتر سند مهم داشته همین نادرا لعصر استاد احمد است که نامش دراین مضمون بار اول برده میشود . بيان لطف الله مظهر است که پدرش احمد کمالات دیگری هم داشته و مانند معمار های امروز نا قابل نبوده بلکه مهندس فنی و باقاعده و در هيئت و رياضبات واقلیدس عالم بزرگ بود . اینچنین در مجسطی که کتابی است بسیار معتبر درریاضیات فلکی یونانی و در تحرير اقليدس كتاب مشهور خواجه نصیر طوسی مهارتى بسزا داشت . لطف الله دريك مثنوی شرح حال خانه و اده خود را برشته نظم چنین درکشيده : - شاه جهان دا و ر گیتی ستان روشنی د وده صاحب قران عرش برین قبه خر گاه اوست رشك فلك سده درگاه اوست احمد معمار که درفن خویش صدقدم از اهل هنر بود بيش واقف تحریر و مقا لات آن آگۀ اشكال وحوالات آن حال كوا كب شده معلوم او سر مجسطی شده مفهوم او از طرف دا ور گردون جناب « نا در عصر » آمده اورا خطاب بود عمارتگر آن پاد شاه داشت دران حضرت فرخنده راه از اشعار فوق فضل وكما ل نادرا لعصر احمد معمار شاه جهانی کاملا ظاهر ومعلوم گردید که مشاراليه معمار مشهور شاه جهان بود . پس از ین باشعاری میرسیم که حقیقت بسیار بزرگ و مرموزی که تا کنون در پرده خفا مستور بود انکشاف مىپذيرد . یعنی نابغه كه تعمير روضه ممتاز محل ولعل قلعه دهلی بدست توانای ٤١٧