{"book":"adl0986","page":3022,"text":"( صفحه ۱۱۲ )\nکابل\n( شماره چهارم و پنجم )\n\nخرج تعمیر و قیمت سنگ و اسامی کار گرها را تابه تنخواه آنها يك يك بيان میکند لیکن بیشتر آن حکایات مصنوعى واعداد فرضی ( و دور از حقیقت ) می نماید و در اسامی کار گرها بیش از همه نامی را باین عنوان می آورد : « استاد عیسی نقشه نویس ساکن روم » نسخه های متعددی ازین رساله بمطالعه درآمده هيچيك بي اختلاف اسامی نیست و بیشتر محل تعجب آنست که در ذیل اسامی : کار گرهای هند و راهم ساکن روم ، بلخ ، قندهار و سمرقند قلمداد کرده . گذشته از نسخه های کتابخانه ها ( کتا بخانه عليکر ، حیدر آباد ، بهو پال ، دارا لمصنفین ندوه ) دیگر نسخه ها نیز که بنظر مارسيده در همه این سخن دور از اصل موجود است . بی شبهه ( استاد نادرا لعصر ) صحيح ونام احمد معمار شاهی بوده لیکن جزء ديگر یعنی ( عیسى نقشه نویس سا كن روم ، براصل نام علاوه شده يا نادرا لعصر و عيسى سا کن روم دونام بوده که باهم در آمیخته است . اسامی و تنخواه کار گرها را که شرح داده هم بیشتر محتاج به سند است باستثنای امانت خان شیرازی که برعلاوه كتب تواریخ و تذکره ها اصل کتا به های تاج محل هم نام او را ضبط نموده است ، بنا برین محل تعجب ا ست که مورخین تاج ازمعاصر ين قول این رساله را بی گفتگو تسلیم کرده اند . بهر تقدیر نامی که در ذیل معمار های تاج ازهمه بيشتر سند مهم داشته همین نادرا لعصر استاد احمد است که نامش دراین مضمون بار اول برده میشود .\nبيان لطف الله مظهر است که پدرش احمد کمالات دیگری هم داشته و مانند معمار های امروز نا قابل نبوده بلکه مهندس فنی و باقاعده و در هيئت و رياضبات واقلیدس عالم بزرگ بود . اینچنین در مجسطی که کتابی است بسیار معتبر درریاضیات فلکی یونانی و در تحرير اقليدس كتاب مشهور خواجه نصیر طوسی مهارتى بسزا داشت . لطف الله دريك مثنوی شرح حال خانه و اده خود را برشته نظم چنین درکشيده : -\n\nشاه جهان دا و ر گیتی ستان\nروشنی د وده صاحب قران\nعرش برین قبه خر گاه اوست\nرشك فلك سده درگاه اوست\nاحمد معمار که درفن خویش\nصدقدم از اهل هنر بود بيش\nواقف تحریر و مقا لات آن\nآگۀ اشكال وحوالات آن\nحال كوا كب شده معلوم او\nسر مجسطی شده مفهوم او\nاز طرف دا ور گردون جناب\n« نا در عصر » آمده اورا خطاب\nبود عمارتگر آن پاد شاه\nداشت دران حضرت فرخنده راه\n\nاز اشعار فوق فضل وكما ل نادرا لعصر احمد معمار شاه جهانی کاملا ظاهر ومعلوم گردید که مشاراليه معمار مشهور شاه جهان بود . پس از ین باشعاری میرسیم که حقیقت بسیار بزرگ و مرموزی که تا کنون در پرده خفا مستور بود انکشاف مىپذيرد . یعنی نابغه كه تعمير روضه ممتاز محل ولعل قلعه دهلی بدست توانای\n٤١٧","chars":2210,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/03022.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/3022","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/3022","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}