Page 2930

( صفحه ۳۸ ) کابل ( شماره چهارم و پنجم ) کپلر وكيرنيك علمای اسلام آنرا کشف کرده بودند و زیجهای الفونس دهم که بزیج الفونسی مشهور میباشند تماماً از مسلمین گرفته شده اند . دیلا مبر گوید : هر گاه در یونانیها دو نفر یا سه نفر رصد دا نان شمرده شود . ممکن است که از عرب بيك تعداد غیر محدود حساب کرده شوند ، اما در کیمیا ممکن نیست که از یو نان یکنفر مجرب هم پیدا شود اما از اعراب تادو صد نفر را میتوان در یافت نمود . بیلی که یکی از علمای هیئت است میگوید : علوم مسلمین باعث حیات علمی ار و پا ست چه هر گاه کتاب نورالدین راجع بکره نمیبود کپلر نمیتوانست احکام مشهور سه گانه خود را که عبارت از « دوران کواکب بدور شمس است و از روی این قانون نیوتن قانون جاذبیه کونیه را استخراج نمود » تدوین کند . همچنان هرگاه زیجهای مسلمین راجع به سیارات و ثوابت نمی بود فونسوا هسپانیولی نمیتوانست زیج خود را تحریر کند . لالاند میگوید : بتانی یکی از همان علمای معروف هیئت است که نام او در جمله بیست نفر نوابغ فن مذ کور ثبت آمده . هالی میگوید : بعد از انکه من در کتب بتانی غور کردم برایم معلوم شد که او یکی از علامه های عصر و در رصد اساس صحیح گذاشته است . دیگران گفته اند که زیج او از زیج بطلیموس صحیح تر است . فلسفه : فیلسوفان اسلامی که اروپا از فلسفه ایشان استفاده نموده اند زیاد است و ما در پنجا به اسامی چندی که اروپائیان درباره ایشان نظریات خویش را ظاهر نموده اند و کتب ایشان بزبانهای ارو پائی ترجمه شده است می پردازیم . ابن جبرول یکی از فلاسفه بزرگ اندلس است ، این فیلسوف اگر چه در ممالك اسلامی چندان شهرتی ندارد و حتی فیلسوف رضا توفیق مینویسد که مما لك اسلامی او را نمیشناسد اما او یکی از فیلسوفان بزرگی است که آثار عمده از خود گذاشته و آثار او اکثر آ در اروپا وارد شده و مورد استفاده اروپائیها قرار گرفته است . و آیه یارب در باره استفاده اروپائیها از آ ثار او مینو یسد : کتابهائیکه نظریات این شخص را محتوی بود و قتیکه بصورت مترجمه آنها وارد ار و پا گردید و بدست علمای اسكولاستيك (۱) افتاد آنها بحیرت افتادند زیرا دیدند که همان مسایل فلسفیه (۱) این نام بعلمائی اطلاق میشود که آنها افکار فلسفی را به مقررات دینی تطبیق بدهند و علمای قرون وسطی ار و پا را عموماً اسكولاستيك میگویند . ۳۳۸