Page image — the source of record
Machine transcription
( صفحه ۳۷ )
تاثیر تمدن اسلام
( سال ششم )
میگویند : اولین کسیکه از اروپائیها برای نخستین بار کلمه Zephirum را استعمال کرد
شخصی موسوم به ( لئونار ) بوده است و این کلمه در زبان عربی معنی ( هیچ ، خالی ، صفر ) را
میدهد ، و ایطالوی ها این کلمه را تحریفی کرده Zeure یا Zefira گفتند و فرانسویها نیز
دران تحریفی وارد و آنرا Zero تلفظ و کتابت نمودن گرفتند ، رویهمرفته تمام این اصطلاحات محرفه
ماخوذ از صفر عربی است .
کتاب الجبره را که محمد بن موسی نوشته بود و مهمترین کتاب الجبر میباشد تا قرن شانزده یگانه
وسیله استفاده وتعلم در اروپا بوده است .
هیئت
گوستاو لوبون گوید : تعداد کتب هیئت مسلمین اندلس هم کمتر از کتب مسلمانان مشرق نبوده
است، ولی چون کتابخانه را بقصد التزام سوزانیدند فقط چند جلدی از میانه آنها محفوظ ماند و آنهم
تا این زمان ترجمه نشده وشاید بعدها هم ترجمه نشود زیرا برای ترجمه آنها علاوه براینکه مترجم باید
در زبان عربی ماهر باشد در اصطلاحات علمی آنهم بقدر یکنفر ریاضی دان باید دارای معلومات باشد
راجع بغالب علمای ریاضی وهیئت اندلس مافقط نام آنها را در فهرست ها خوانده از تصانیف آنها
چیزیکه قابل باشد در دست نداریم ولی از همان قدری هم که در دست است معلوم میشود که در این علم
نهایت اقتدار را دارا بوده اند از جمله زرقانی (۱) که در سال ۱۰۸۰ میلادی میزیسته فقط بقصد اکتشافات
نقطه اوج آفتاب چهار صد و دو مرتبه رصد کرده بود ، و همین دانشمند تقویم سالیانه نقطتین
اعتدال را پنجاه ثانیه معلوم داشته بود که تقریباً با تحقیقات امروز ما مطابق میباشد .
اگر چه همان طوریکه در سابق گفته شد تمام کتب مسلمین را در اندلس برباد دادند ولی
از کتب نصارای آنعصر هم بخوبی میتوان پایه تحقیقات علمی علمای اسلام را بدست آورد چنانکه
موسیو سدی یو از کتب پادشاه کاستیل الفونس دهم و نیز از اسناد ومنابع دیگری چنین نتیجه
گرفته است که بیضوی بودن مدار سیارات و حرکت زمین بدور آفتاب از جمله مسایلی است که قبل از
( ۱ ) ابو اسحق ابراهيم بن يحيى نقاش زرقانى اندلسى ، از اهل طلیطله از علمای قرن پنجم هجری
است و در اواسط قرن مزبور در اندلس حیات داشته است ، او در علم رصد وحركات اجرام فلکی
اعلم علمای زمان خود بوده است و در عمل بآلات رصدیه مهارت کامل داشت كتاب صحیفه زرقالیه از
تاليفات اوست او در دربار مامون طلیطله بسر میبرد ویکنوع اسطر لابی بنانمود که اسم آن ما مونیه بوده
است و بعد در اشبیلیه بدربار معتمد بن عباد آمد و راجع به آلات هیئتی که اختراع کرده بود کتابی باسم
المبادیه نوشت .
۲۳۷
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.