Page 2850

( صفحة ٧٦ ) کابل ( شمارة سوم ) با گل و بلبل می سراید ، لاله ها را در گلشن طرا و تتاك ، همداغ و همدرد خویش مییابد ! گوینده که در گلستان ناله های گرم و بيهم بلبل را می شنود ، این مضمون را با خا مو شی خویش ، چنین می بندد : بلبل به فغان ، من بخمو شی غم خود را هر کس بز بانی که توا نست ا دا کرد « سعدی » داستان همنوا ئی و همکاری خود را با عندلیب د لباخته چنین گفته است : ای بلبل ا گر نا لی من با تو هم آ وازم توعشق گلی داری من عشق گل اندامی مشرقی ما نیز چون از می محبت و الفت سرشار است ، در شور و شر جهان عشق ، و جوشش ا حساسات محبت ، تمام مظاهر طبیعی را هم جو ش و هم خروش خویش می بیند : بداغ لا له ، بغم دل ، بشعله پروانه بجنس خویش جهانی نکر که می جو شند در بهاران که گلها می جو شد ، و بلبل می خرو شد ، عاشق دلبا خته ما تنهاست ، وی را در دنیای جانفر سود فراق و دوری ، جو شی است ، و نه خروشی ! در گلستانی که از هر سو شور و شر قیامت آ سائى بر پاست ، عاشق محزون فراق دیده ، بگوشۀ خزیده ، از هیچ چیز حظ نمی برد ، ا حسا ساتش افسر ده و خاموش است ، کدورت و تير كی طبعش ، بر نزا هت و طراوت گلشن غالب آمده ، چرا ؟ او از حضرت محبوب دور ، و از دیار ا نس و محبت آواره است ( افسرده دل افسرده کند ا نجمنی را ) بزم دل ا فر وز گل و بلبل ، بو جود این افسردۀ درد مند ، افسرده تر است ! حضرت مشر قی این ماجرای عشق و محبت را چنین بیان میکند : اگر فصل خزان اندر چمن آن گلعذار آ ید گل آید ، لاله آ ید ، عندلیب آید ، بهار آ ید چنان وحشت گر فتارم درین و ادی زبیتابی که شور ناله زنجیرم از گرد غبار آید بهر جای که اندازد نقاب از مهر رخسارش نگه چون قطرۀ اشکم ز چشم اشکبار آید زچشم خو نفشا نم خون دل در وادی هجران گهی فواره آ سا و گهی چون آ بشار آ ید مو سم طراوتناك بهار ، هنگام جوشش احساسات شاعر است ، کمتر ادیبی است ، که در ین زمینه قد می نگذاشته و چیزی نگفته باشد ، مشرقی نیز از تماشای دلکشای مناظر فرحت انگیز بهار درین غزل حکا یه میکند : ایام بهام آ مد و هنگام نما شا از گل بنمائید سر ا نجام نما شا در جلوه گه سیر نیاز دل عشاق جز ناز نزیبید بر اندام نما شا کردیم طواف حرم کعبۀ حسنت عریانی ما بست چو ا حرا م نماشا منصور صفت «مهر دل» از خویش بیرون شو در با دیۀ حسن بده کام نما شا ٢٢٦