{"book":"adl0986","page":2850,"text":"( صفحة ٧٦ )\nکابل\n( شمارة سوم )\n\nبا گل و بلبل می سراید ، لاله ها را در گلشن طرا و تتاك ، همداغ و همدرد خویش مییابد !\nگوینده که در گلستان ناله های گرم و بيهم بلبل را می شنود ، این مضمون را با خا مو شی\nخویش ، چنین می بندد :\nبلبل به فغان ، من بخمو شی غم خود را هر کس بز بانی که توا نست ا دا کرد\n« سعدی » داستان همنوا ئی و همکاری خود را با عندلیب د لباخته چنین گفته است :\nای بلبل ا گر نا لی من با تو هم آ وازم توعشق گلی داری من عشق گل اندامی\nمشرقی ما نیز چون از می محبت و الفت سرشار است ، در شور و شر جهان عشق ، و جوشش\nا حساسات محبت ، تمام مظاهر طبیعی را هم جو ش و هم خروش خویش می بیند :\nبداغ لا له ، بغم دل ، بشعله پروانه بجنس خویش جهانی نکر که می جو شند\nدر بهاران که گلها می جو شد ، و بلبل می خرو شد ، عاشق دلبا خته ما تنهاست ، وی را\nدر دنیای جانفر سود فراق و دوری ، جو شی است ، و نه خروشی !\nدر گلستانی که از هر سو شور و شر قیامت آ سائى بر پاست ، عاشق محزون فراق دیده ،\nبگوشۀ خزیده ، از هیچ چیز حظ نمی برد ، ا حسا ساتش افسر ده و خاموش است ، کدورت\nو تير كی طبعش ، بر نزا هت و طراوت گلشن غالب آمده ، چرا ؟\nاو از حضرت محبوب دور ، و از دیار ا نس و محبت آواره است ( افسرده دل افسرده\nکند ا نجمنی را ) بزم دل ا فر وز گل و بلبل ، بو جود این افسردۀ درد مند ، افسرده تر است !\nحضرت مشر قی این ماجرای عشق و محبت را چنین بیان میکند :\nاگر فصل خزان اندر چمن آن گلعذار آ ید گل آید ، لاله آ ید ، عندلیب آید ، بهار آ ید\nچنان وحشت گر فتارم درین و ادی زبیتابی که شور ناله زنجیرم از گرد غبار آید\nبهر جای که اندازد نقاب از مهر رخسارش نگه چون قطرۀ اشکم ز چشم اشکبار آید\nزچشم خو نفشا نم خون دل در وادی هجران گهی فواره آ سا و گهی چون آ بشار آ ید\n\nمو سم طراوتناك بهار ، هنگام جوشش احساسات شاعر است ، کمتر ادیبی است ، که در ین\nزمینه قد می نگذاشته و چیزی نگفته باشد ، مشرقی نیز از تماشای دلکشای مناظر فرحت انگیز\nبهار درین غزل حکا یه میکند :\nایام بهام آ مد و هنگام نما شا از گل بنمائید سر ا نجام نما شا\nدر جلوه گه سیر نیاز دل عشاق جز ناز نزیبید بر اندام نما شا\nکردیم طواف حرم کعبۀ حسنت عریانی ما بست چو ا حرا م نماشا\nمنصور صفت «مهر دل» از خویش بیرون شو در با دیۀ حسن بده کام نما شا\n٢٢٦","chars":1953,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02850.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2850","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2850","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}