Machine transcription
( صفحه ۱۷ ) سخندان فارس ( سال ششم )
بوی جوی مولیان آید همی یاد یار مهربان آید همی
ریگ آموی و درشتیهای او پای ما را پرنیان آید همی
آب جیحون باشگر فیهای او خنگ شه را تا میان آید همی
ای بخارا شاد باش و شاد زی شاه نز دت شادمان آید همی
شاه ماه است و بخارا آسمان ماه سوی آسمان آید همی
شاه سرو است و بخارا بوستان سر و سوی بوستان آید همی
مورخین می نویسند این غزل چند صدبیت بوده لکن همین چند بیت در دست
است و برای دلیل بر عدم نضج شعر فارسی در انعهد کافی است .
خصوصیات رودکی : -
۱ ـ در کلام رودکی و معاصرین او لفظ ( همی ) بکثرت می آید گوئی تکیه
کلام آنان بوده و در عهد شیخ سعدی اندکی قلت پذیرفته وا کنون جز هنگام
ضرورت متروك است .
۲ ـ از اضافت تشبیهی و استعاره و سائر تکلفات تهی بوده امور محسوسه
و احوال اصلی آنها را با الفاظ ساده و بسیط تعبیر و برشته نظم ؛ هموار در کشیده
و از نهایت بی تکلفی جوی مولیان را عوض بوی گل و نکهت و شمیم و در پا
و ریگ آنرا بجای سبزه و کنار آب و گلزار و گلگشت و غیره استعمال کرده و بالاخره
از نسیم صبا و باد سحر هم نامی نبرده بلکه از امور واقعی و حسب حال سخن رانده
۳ ـ گاه شاعر مقتدر برای دخول لفظ مناسب و پر معنی در بیت یا برای
سلاست ترکیب آن تقدیم و تاخیری در عبارت می نماید که اگر آن نظم را نثر کنند
از يك و نيم تاد و سطر می شود . لیکن در اشعار استاد ایجا زی نبوده بلکه
عبارت مساوی بمعنی است و ازینجهت در جمله بندی الفاظ سستی نمایان است .
۱۷
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
