{"book":"adl0986","page":2555,"text":"( صفحه ۱۷ ) سخندان فارس ( سال ششم )\n\nبوی جوی مولیان آید همی یاد یار مهربان آید همی\nریگ آموی و درشتیهای او پای ما را پرنیان آید همی\nآب جیحون باشگر فیهای او خنگ شه را تا میان آید همی\nای بخارا شاد باش و شاد زی شاه نز دت شادمان آید همی\nشاه ماه است و بخارا آسمان ماه سوی آسمان آید همی\nشاه سرو است و بخارا بوستان سر و سوی بوستان آید همی\n\nمورخین می نویسند این غزل چند صدبیت بوده لکن همین چند بیت در دست\nاست و برای دلیل بر عدم نضج شعر فارسی در انعهد کافی است .\n\nخصوصیات رودکی : -\n\n۱ ـ در کلام رودکی و معاصرین او لفظ ( همی ) بکثرت می آید گوئی تکیه\nکلام آنان بوده و در عهد شیخ سعدی اندکی قلت پذیرفته وا کنون جز هنگام\nضرورت متروك است .\n\n۲ ـ از اضافت تشبیهی و استعاره و سائر تکلفات تهی بوده امور محسوسه\nو احوال اصلی آنها را با الفاظ ساده و بسیط تعبیر و برشته نظم ؛ هموار در کشیده\nو از نهایت بی تکلفی جوی مولیان را عوض بوی گل و نکهت و شمیم و در پا\nو ریگ آنرا بجای سبزه و کنار آب و گلزار و گلگشت و غیره استعمال کرده و بالاخره\nاز نسیم صبا و باد سحر هم نامی نبرده بلکه از امور واقعی و حسب حال سخن رانده\n\n۳ ـ گاه شاعر مقتدر برای دخول لفظ مناسب و پر معنی در بیت یا برای\nسلاست ترکیب آن تقدیم و تاخیری در عبارت می نماید که اگر آن نظم را نثر کنند\nاز يك و نيم تاد و سطر می شود . لیکن در اشعار استاد ایجا زی نبوده بلکه\nعبارت مساوی بمعنی است و ازینجهت در جمله بندی الفاظ سستی نمایان است .\n\n۱۷","chars":1268,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02555.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2555","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2555","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}