Page 17

صفحة ( 10 ) سال اول ـ مجلۀ کابل شمارۀ ( اول ) بسط اطلاع ومعرفت در ادبیات آن لسان ، یکدسته تغیرات وتبدلات در روحیات وساختمان فکری آنها بوجود آمده بطوری محبت آن لسان با عظمت وعلویت عرب بکنجینه قلب آنها جاکزین شد ، که تمام محررین آن دوره و زمان در مسائل تالیف وتحریر ، لسان مادری خود را گذاشته آغاز به تالیفات در لسان عرب نمودند . مثلاً ابن سینای شهیر ، فارابی وغزالی وغیره وغیره عالمای فارسی نژاد که از محررین ومؤلفین بزرک لسان عرب میباشند . وهمچنین در غرب ( سرایزک ) نیوتان فیلسوف وحکیم شهیر انکلیس وغیره بعضی از فلاسفه آندوره که بنا بر اهمیت لسان لاتین ، تمام مؤلفات خود را بلاتین نکاشته اند . ودرنتیجه همین ذوق وشوق محررین اسلامی فارس نژاد بود ، که ادبیات لسان فارسی روبا نحطاط رفته عنقریب بود که محو بشود . واینکه یکی از علماء میگوید ، یگانه باعث تغیر وتبدل روحيات يك ملت ، تغیر ، وتداول لسان جديد در ان جامعه میباشد ، بغایت منطقی است ، زیرا تداول لسان جدید بالتدرج آنقدرها دیانت ونظامات آن ملت را زیر ورو نمـوده ، باندازه تصرفات در خصایص فکری ثانوی وشئونات روحی آن می نماید ، که از تصور انسان خارج است . مانند نفوذ اخلاق وخصائص نژاد انکلوساکسون در اتاژونی ـ با وجود تشکیل این جمهوریت از اقوام مختلفه انکلیس فرانسوی وقسمابومی ومهاجرین ایطالوی ، واختلاف نژاد ، بوسیله تعمیم لسان انکلیس وطرز تعلیم انکلو ساکسونیسث ، که تفریق بین طرز حیات ، معیشت ، شئونات واخلاق آنها از نژاد انکلو ساکسون ممکن نیست . وهم چنین ترویج و تعمیم مدنیت و اخلاق دول مسیحی انکلیس ، فرانسه والمان وغیره در مستعمرات شان مثل کانادا ، نیو زیلند استرالیا و غیره اقوام و مللیکه ادبیات خود را نگاه وحفاظت كرده نتوانستند ، بپاداش آن