{"book":"adl0986","page":17,"text":"صفحة ( 10 ) سال اول  ـ مجلۀ کابل شمارۀ ( اول )\nبسط اطلاع ومعرفت در ادبیات آن لسان ، یکدسته تغیرات وتبدلات در روحیات\nوساختمان فکری آنها بوجود آمده بطوری محبت آن لسان با عظمت وعلویت\nعرب بکنجینه قلب آنها جاکزین شد ، که تمام محررین آن دوره و زمان در\nمسائل تالیف وتحریر ، لسان مادری خود را گذاشته آغاز به تالیفات در لسان\nعرب نمودند . مثلاً ابن سینای شهیر ، فارابی وغزالی وغیره وغیره عالمای فارسی\nنژاد که از محررین ومؤلفین بزرک لسان عرب میباشند . وهمچنین در غرب\n( سرایزک ) نیوتان فیلسوف وحکیم شهیر انکلیس وغیره بعضی از فلاسفه آندوره\nکه بنا بر اهمیت لسان لاتین ، تمام مؤلفات خود را بلاتین نکاشته اند .\nودرنتیجه همین ذوق وشوق محررین اسلامی فارس نژاد بود ، که ادبیات\nلسان فارسی روبا نحطاط رفته عنقریب بود که محو بشود .\nواینکه یکی از علماء میگوید ، یگانه باعث تغیر وتبدل روحيات يك ملت ،\nتغیر ، وتداول لسان جديد در ان جامعه میباشد ، بغایت منطقی است ، زیرا تداول\nلسان جدید بالتدرج آنقدرها دیانت ونظامات آن ملت را زیر ورو نمـوده ،\nباندازه تصرفات در خصایص فکری ثانوی وشئونات روحی آن می نماید ، که از\nتصور انسان خارج است .\nمانند نفوذ اخلاق وخصائص نژاد انکلوساکسون در اتاژونی ـ با وجود تشکیل\nاین جمهوریت از اقوام مختلفه انکلیس فرانسوی وقسمابومی ومهاجرین ایطالوی ،\nواختلاف نژاد ، بوسیله تعمیم لسان انکلیس وطرز تعلیم انکلو ساکسونیسث ،\nکه تفریق بین طرز حیات ، معیشت ، شئونات واخلاق آنها از نژاد انکلو ساکسون\nممکن نیست .\nوهم چنین ترویج و تعمیم مدنیت و اخلاق دول مسیحی انکلیس ، فرانسه\nوالمان وغیره در مستعمرات شان مثل کانادا ، نیو زیلند استرالیا و غیره اقوام\nو مللیکه ادبیات خود را نگاه وحفاظت كرده نتوانستند ، بپاداش آن","chars":1499,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00017.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/17","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/17","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}