Page 1563

شماره (پنجم) سال دوم کنفیسیوس و سقراط (۳۳) سقراط : گاهی چنین خیال نداشتم که ملت همه فیلسوف شوند ، هرگز منتظر این مطلب نبودم . من طبقه عوام بی تربیه را با تمام اشتباهات شان متروك گذاشتم ، محض به تربیه يك عده كوچك شاگردان روشن فکر پرداخته اصولات اخلاقی زنده گی را به ایشان می آموختم . گاهی مایل تحریر نبودم زیرا تنها سخن را بهترین وسیله تعلیم و تعلم یافته بودم . كتاب يك چيز خشك و بی جانی است که اشکالات غیر مترقبه و مختلفه كه يك خواننده هر روز تصادف میکند رفع نمیتواند . کتاب بدست کسانی می افتد که از ان استفاده خوبی نمیتوانند . در يك كتاب ضد نظریات مؤلف وجود ندارد . ازین جهة خیلی ما یل بودم عده اشخاص را انتخاب کرده به آواز بلند به آنها , دکترین ، خود را تدریس کنم . کنفیسیوس : پلان شما خوب و حایز افکار ساده و متین و مبرا از خود نمائی است ، لیکن آیا بدین اصول توانسته اید اختلاف عقاید شاگردان خود را زائل کنید ؟ من برای تعلیم عوام از تمام عناصر دقیق و باريك گذشته . برای عملی ساختن مبانی تقوی در هیئت اجتماع به تعلیم پندها و ضرب الامثال مؤثر و مختصر پرداخته ام . سقراط : من چنین گمان کرده ام که نصایح و پندهای حقیقی را نمیشود عملی ساخت تا به اصولات اولیه که مؤید آنها است متوسل نشویم و تمام سائر خرافات بشر را پشت پا نزنیم . کنفیسیوس : بهر جهت آیا به اصولات اولیه مشاجره عقاید شاگردان خود را جلو گیری توانسته اید ؟ سقراط : هرگزنه . افلاطون و اگزنفن Xenophon که از شاگردان معظم من بودند تماماً اختلاف نظر داشتند . در اکادمیکه افلاطون تشکیل داده بود تمام اعضا به دسته جات متعدده تقسیم شده بودند این تجربه امیدم را از انسانها ساقط كرد يك انسان تقريباً هيچ اثری بدیگر انسانها کرده نمیتواند . انسانها ٤٦٢