Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (چهارم) سال دوم از اشعار فراموش شده (٢٥)
در عالم ادب و شاعری. التقاط یا انتحال خیالات در نظم نسبت به نثر بیشتر معیوب است
ولی اگر خیال يك شاعر را قصداً گرفته و آنرا بلندتر و بهتر ساختن مقصد باشد ، این عیب نی
بلکه دلیل لیاقت و مهارت است از وظایف دنیای ادب است که خیال يك شاعر مقدم را
با شاعر متأخر مقابله بنماید تا برای تحسین کلام (یعنی ترقی دادن زبان) . (مترجم)
عناصر ترکیبی آنرا تحلیل و انتقاد صحیح اجرا نموده بتواند.
مردم گمان میکنند که فن «مقایسه» و «انتقاد» شعر نیز از فیوضات مغرب است ،
حالا نکه در عربها این فن بسیار ترقی کرده بود. در ادبیات و خصوصاً در شاعری این
شعبه انتقاد اهمیت خاصی داشت چنانچه نقادان سخن برینموضوع کتابهای متعدد نوشته اند ،
و در اکثر کتب معانی ، بیان ، بلاغت و بدیع نیز انتقادات زیادی یافته میشود.
این بیان يك جمله معترضه بود ، سردست ما دو نفر شعرای نامور فلسفی عالم اسلام را
که بنام ابوالعلاء معری و عمر خیام شهرت دوام خود را بر جریدۀ ادبیات عالم ثبت نموده اند
مقایسه مینمائیم .
معری در ٤٤٩ وفات یافته است (١) ، و سال ولادت خیام ١١٠ و سنه وفات او
٥١٧ (٢) است ، یعنی در وقت وفات او ، خیام ٣٩ ساله بود ، معری شامی و خیام
خراسانی است ، اینهم معلوم شده است که در زمانه مذکوره شهرت ابو العلاء به عراق
و شام (٣) رسیده بود چنانچه يك سوانح نگار او مینویسد :
از معره گرفته تا به اواخر اندلس و خراسان شهرت او شایع شده بود (٤) لهذا قرين
قياس است که خیام شعر ابوالعلاء را در حین حیات یا متصل وفات او شنیده باشد و باینصورت
بلا واسطه رنگ سقط الزند ولزومات ابوالعلاء رباعیات عمر خیام را رنگ داده باشد.
(١) ابن خلكان جلد اول صفحة ٣٤
(٢) در تاریخ ولادت و وفات خیام اختلاف است ، درمآخذ معتبره ولادت او (٤١٠) و وفاتش
از ٥٠٨ تا ٥٣٠ مقرر کرده شده ( مجمع الفصحا و چار مقاله ) .
(٣) ابوالعلاء وما اليه صفحه ٢٠٢ طبع سلفيه مصر .
(٤) رسیدن شهرت او بعراق و شام مقصود صاحب مقاله نخواهد بود چه این وطن ابوالعلاء بود ،
شاید سهو قلمی است و مطلب خراسان است . (مترجم)
٣٥٠
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.