{"book":"adl0986","page":1425,"text":"شماره (چهارم) سال دوم از اشعار فراموش شده (٢٥)\n\nدر عالم ادب و شاعری. التقاط یا انتحال خیالات در نظم نسبت به نثر بیشتر معیوب است\nولی اگر خیال يك شاعر را قصداً گرفته و آنرا بلندتر و بهتر ساختن مقصد باشد ، این عیب نی\nبلکه دلیل لیاقت و مهارت است از وظایف دنیای ادب است که خیال يك شاعر مقدم را\nبا شاعر متأخر مقابله بنماید تا برای تحسین کلام (یعنی ترقی دادن زبان) . (مترجم)\nعناصر ترکیبی آنرا تحلیل و انتقاد صحیح اجرا نموده بتواند.\nمردم گمان میکنند که فن «مقایسه» و «انتقاد» شعر نیز از فیوضات مغرب است ،\nحالا نکه در عربها این فن بسیار ترقی کرده بود. در ادبیات و خصوصاً در شاعری این\nشعبه انتقاد اهمیت خاصی داشت چنانچه نقادان سخن برینموضوع کتابهای متعدد نوشته اند ،\nو در اکثر کتب معانی ، بیان ، بلاغت و بدیع نیز انتقادات زیادی یافته میشود.\nاین بیان يك جمله معترضه بود ، سردست ما دو نفر شعرای نامور فلسفی عالم اسلام را\nکه بنام ابوالعلاء معری و عمر خیام شهرت دوام خود را بر جریدۀ ادبیات عالم ثبت نموده اند\nمقایسه مینمائیم .\nمعری در ٤٤٩ وفات یافته است (١) ، و سال ولادت خیام ١١٠ و سنه وفات او\n٥١٧ (٢) است ، یعنی در وقت وفات او ، خیام ٣٩ ساله بود ، معری شامی و خیام\nخراسانی است ، اینهم معلوم شده است که در زمانه مذکوره شهرت ابو العلاء به عراق\nو شام (٣) رسیده بود چنانچه يك سوانح نگار او مینویسد :\nاز معره گرفته تا به اواخر اندلس و خراسان شهرت او شایع شده بود (٤) لهذا قرين\nقياس است که خیام شعر ابوالعلاء را در حین حیات یا متصل وفات او شنیده باشد و باینصورت\nبلا واسطه رنگ سقط الزند ولزومات ابوالعلاء رباعیات عمر خیام را رنگ داده باشد.\n\n(١) ابن خلكان جلد اول صفحة ٣٤\n(٢) در تاریخ ولادت و وفات خیام اختلاف است ، درمآخذ معتبره ولادت او (٤١٠) و وفاتش\nاز ٥٠٨ تا ٥٣٠ مقرر کرده شده ( مجمع الفصحا و چار مقاله ) .\n(٣) ابوالعلاء وما اليه صفحه ٢٠٢ طبع سلفيه مصر .\n(٤) رسیدن شهرت او بعراق و شام مقصود صاحب مقاله نخواهد بود چه این وطن ابوالعلاء بود ،\nشاید سهو قلمی است و مطلب خراسان است . (مترجم)\n\n٣٥٠","chars":1774,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01425.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1425","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1425","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}