Page 5

شی - چی - اسناد تاریخی فصل ۱۲۳ اثر: ئه ما چه ین مورخ چینی که در سال های ۸۷ - ۱۴۵ ق م در عصر سلاله سلطنتی هان میزیست *** تایان اولین کسی که در سرزمین « تایان » (فرغانه یا قوقند حالیه) قدم گذاشت «چانګ چه ین» بود از اهل «هان چونګ» که مدتی مدید در ظرف سالهای بین ١٤٠ و ١٣٥ ق م که به عرف چینی به دورۀ (چین_یوان ) معروف است سر جوقه دسته محافظان بود. امپراطور درین وقت از بعضی افراد ( شونګ نو) (هن) که تسلیم شده بودند سئوالاتی می‌نمود. هن ها گفتند که پادشاه یه چی (یوجی) را شکست داده واز کاسۀ سراو جام شراب ساختیم و مردم یوجی جلای وطن اختیار کرده در تجسس متحدی افتادند تا از دشمن خویش هن ها انتقام بگیرند . چون امپراطور چین در نظر داشت که هن ها را مالش دهد در اثر استماع این سخنان مصمم شد تا ایلچی به نزد مردمان یوجی بفرستد و چون ایلچی مجبور بود که از خاک های تحت نظارت هن ها عبور کند باید مرد زرنگ و با کفایتی باشد. بعد از تجسس زیاد بالاخره «چانگ چه ین» را برای انجام این منظور انتخاب کردند و نامبرده بايك تن غلام هنی موسوم به «کان فو» که اصلا از اهالی منطقه ( تنگ هی ) بود بقصد رسالت بطرف کشور (یه چیه) حرکت کرد و بعد از ینکه از (لن) غربی گذشت عند الوصول به قلمرو «هن» گرفتار گردید و وی را بحضور ( شانیو) خان هن ها آوردند خان بوی خطاب نموده گفت : « چون یه چیه سرزمین یوجی‌ها در شمال قلمرو من واقع است چطور چین ایلچی خود را بدانجا میفرستد ؟ آیا چین بمن اجازه میدهد که ایلچی خودرا به (یوۀ ) ( حصه جنوبی خاک های چین) بفرستم ؟ در نتیجه «چانگ چه ین» را مدت بیش از ده سال نگه داشتند و وی درین مدت در میان هن ها ماند و با اینکه صاحب زن و فرزند شد به کشور خود چین وفا دار باقی ماند تا این که آهسته آهسته از شدت نظارت (۲)