{"book":"adl0978","page":5,"text":"شی - چی - اسناد تاریخی\nفصل ۱۲۳\nاثر: ئه ما چه ین\nمورخ چینی که در سال های ۸۷ - ۱۴۵ ق م در عصر سلاله سلطنتی هان میزیست\n***\nتایان\nاولین کسی که در سرزمین « تایان » (فرغانه یا قوقند حالیه) قدم گذاشت «چانګ چه ین» بود از اهل «هان چونګ» که مدتی مدید در ظرف سالهای بین ١٤٠ و ١٣٥ ق م که به عرف چینی به دورۀ (چین_یوان ) معروف است سر جوقه دسته محافظان بود. امپراطور درین وقت از بعضی افراد ( شونګ نو) (هن) که تسلیم شده بودند سئوالاتی می‌نمود. هن ها گفتند که پادشاه یه چی (یوجی) را شکست داده واز کاسۀ سراو جام شراب ساختیم و مردم یوجی جلای وطن اختیار کرده در تجسس متحدی افتادند تا از دشمن خویش هن ها انتقام بگیرند . چون امپراطور چین در نظر داشت که هن ها را مالش دهد در اثر استماع این سخنان مصمم شد تا ایلچی به نزد مردمان یوجی بفرستد و چون ایلچی مجبور بود که از خاک های تحت نظارت هن ها عبور کند باید مرد زرنگ و با کفایتی باشد. بعد از تجسس زیاد بالاخره «چانگ چه ین» را برای انجام این منظور انتخاب کردند و نامبرده بايك تن غلام هنی موسوم به «کان فو» که اصلا از اهالی منطقه ( تنگ هی ) بود بقصد رسالت بطرف کشور (یه چیه) حرکت کرد و بعد از ینکه از (لن) غربی گذشت عند الوصول به قلمرو «هن» گرفتار گردید و وی را بحضور ( شانیو) خان هن ها آوردند خان بوی خطاب نموده گفت : « چون یه چیه سرزمین یوجی‌ها در شمال قلمرو من واقع است چطور چین ایلچی خود را بدانجا میفرستد ؟ آیا چین بمن اجازه میدهد که ایلچی خودرا به (یوۀ ) ( حصه جنوبی خاک های چین) بفرستم ؟ در نتیجه «چانگ چه ین» را مدت بیش از ده سال نگه داشتند و وی درین مدت در میان هن ها ماند و با اینکه صاحب زن و فرزند شد به کشور خود چین وفا دار باقی ماند تا این که آهسته آهسته از شدت نظارت\n(۲)","chars":1507,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0978/00005.jpg","first_page":1,"last_page":51,"title":"Tāyān : faṣl-i 123 Shī Chī yā asnād-i tārīkhī تايان : فصل ١٢٣ شى چى ىا اسناد تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0978/5","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0978/canvas/5","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0978/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0978_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}