Page image — the source of record
Machine transcription
(٧)
نگارنده بقرار نوشته سرجان مالکم مؤرخ انگلیس که در باره احوالات ایران پرداخته است بغرض تثبیت عنوان وزیر مالیه وتعیین مقام آن در عهد سلاطین معظم سدوزائی افغان ومقائسه با تشکیل ممالك همجوار وسلطنت های همعصر آن می پردازم زیرا که در عهدسلطنت اعلیحضرت احمدشاه کبیر به لقب خان علوم ؛ خان ملاخان [١] قاضی القضات، شیخ الاسلام ـ صدرالصدور مدارالمهام امین محکمه معادل وزیر عدلیه در امروز شناخته نشدودر نقشه شهر احمد شاهی قندهار که اثر مستند وماخذ خیلی معتبر است جز عمارت دیوان اعلی و دفتر خانه خاص که دارالتحریر شاهی آنوقت بود منزلی بنام محکمه و یا با صطلاح آنوقت قاضی خانه ملاحظه نشد اصح روایت اینستکه امور وزارت عدلیه جزء تشکیل دیوای اعلی مملکت بود که اموروزارت عدلیه دربارۀ وظائف وزارت داخله و گمرك و تجارت مثل سائر امور محاسبات دولت در تحت اثر شخص دیوان بیگی و دیوان اعلی [وزارت مالیه وعد لیه] قرار داشت وسرجان مالكم علاوه می کند که معاملات قتل اشخاص که قبل به پادشاه تعلق داشت بعداً بو کالت پادشاه شخص دیگری که اجرا می نمودلقب او دیوان بیگی بود یعنی قوه اجرائیه وجزائیه بیرون از دیوان اعلی وبرون از اقتدار دیوان بیگی نبود هیچ فرمان
(١) درعصر اعلیحضرت دوست محمدخان وبعد از ان همین لقب خان ملاخان وخان علوم در مملکت رواج داشت مثلا ملا محمد سعید خان بارکزائی از عصر شاه محمودسدوزائی تا اینوقت بحیث قاضی القضاة وخان علوم شهرت داشت وبعد از وی قاضی عبدالرحمن خان خان علوم مقرر گردید وپسرش قاضی عبدالسلام خان قاضی قندهار بود و بعد ازوی قاضی سعدالدین خان بن قاضی عبدالرحمن خان بقضای قندهار مقرر شد.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.