Page 78

۵۹ شکیب ارسلان شرح میدهد : سید جمال نفس خودرا از شهوات باز داشته بدون لذت عقلیه دیگر لذائذرا اهمیت نمیداد سلطان عبدالحمید خیلی کوشید که او را بطرف مال واولا دمعطوف ساخته و بزینت دنیا و قبول زوجه وادار گرداند مگر سید ابا آورده از برای سلطان چنین گفت : (زندگانی من چون مرغی بر فراز شاخچه ها منقضی گردیده واينك اراده ندارم که در آخر عمر خودرا به عائله متعلق گردانم .) بلی سید جمال نفس خودرا بکار های فکریه سیاسیه دینیه ادبیه مشغول ساخته و بر علاوه ازيك مملکت به مملکت دیگر سیاحت نموده ودريك مکان مستقر نبرد . پس ازروی مدارك وشواهد متذکره چنین دانسته میشود که او حقیقتاً تمام حیات خود را در راه اسلام ومسلمین هبه نمود . مجلس سید سید جمال به زیارت کنند گان خیلی مهربان بود و با ستقبال آنها بدون امتیاز و اختلاف طبقات برخاسته و جهت وداع ایشان از خانه خارج میشد. از ملاقات وزیارت خوردهارو نگردانید موزمان اقامت او در قصر خانه اش محل ورود ادبا و علماء بود خلق سید جمال الدین سید جمال الدین افغانی دارای اخلاق عالی بوده نفس عزیز ، همت عالی طبع کریم طلعت جمیل و جذابی را مالك بود بشاش دانسته میشد اما نه به آن درجه كه احتشامش را از بین بردارد . صاحب وقار بود امانه به آن مرتبه که غلظت نماید. حکم نافذی داشت بدون خشونت و درشتی . در سلامت ذوق بداهه گوئی ، پخته کی عقل وظرافت فائقه وسلوك متواضعانه موصوف وممتاز بود . باری نزد او بود و این موضوع را در بین آوردیم . یکی از اهالی دمشق برای سید بیان نمود ـ : ای مولا چرا متأهل نمیشوید تا ذریهٔ صالحه از شما باقی بماند؟ گفتار او سید را متأثر نگردانید . بعد بطرف سید رو آورده و گفت : ( چرا