Page 889

( ٣١٤ ) راه بزرگ بری تجارتی از آسیای قریب که بعضی اوقات بنام «راه ابریشم» یاد می شود اهمیت زیاد دارد و درین زمینه رول خیلی مهمی بازی نموده است پارچه های ابریشمی مال التجاره مفید و زیبایی است که در دنیای قدیم کسی از آن صرف نظر نه نتوانست. از خیمه و خرگاه اقوام بادیه نشین آسیای مرکزی گرفته تا قصور مجلل قیاصره روم همه جا مورد ضرورت بود و در هر نقطه خریداری داشت . پس ابریشم باید راهی داشته و در تجارت آسیای مرکزی رولی بازی نموده باشد. آیا این راه مهم تجارتی از کدام نقاط « آریانا » میگذشت ؟ و غیر ازین چه راه های معروف دیگری در امپراطوری کوشان دیده میشد ؟ تايك موقع رومن ها تنها روابط تجارتی باسواحل غربی هند داشته و احتیاجات خودرا ازراه بحر رفع میکردند . «استرابن» می نویسد كه يك صدوبيست کشتی مخصوص تجارت هند بود که در انوقت از شهر «میوس هورمس» (Myos Hormos) کنار سواحل بحیرۀ احمر برآمده بطرف هند میرفت. « پلین » ارائه میکند که امپراطوری روم سالانه مبلغ ٥٠ ملیون «سسترس Sesterces» مال التجاره از هند میخرید. بعد از یکه «هیپالس» « Hippalos» نام در سال ٤٥ مسیحی موقع بادهای موسمی را کشف نمود غربی ها در تجارت با سواحل غربی هند چری تر شدند ، لیکن بازهم چون فنون دریانوردی توسعه نداشت مسافرت در بحیرۀ عرب و اوقیانوس هند بی خطر نبود و از طرف دیگر احتیاجات دنیای غرب تنها از سواحل غربی هند برآورده نمیشد . تا اینکه مائس تی تیانوس «Maes Titianus» يك نفر از تجار مقدونیه راه خشکه بین باختر و «مدی ترانه» را کشف نمود . علت اقدام او در حقیقت مسئلۀ «ابریشم» است و جا دارد که این راه راه راه ابریشم» بگوئیم زیرا تاجر مقدونیه که در شام تجارت خانه داشت میخواست مراکز مهم ابریشم تابی و رنگ ریزی آن را که عبارت از شهرهای انتیوش Antioche (انطاکیه) ــ بریت Beryte ــ سیدن Sdon ــ تیر Tyr باشد بصورت مستقیم بابازار مهم ابریشم در ترکستان شرقی (سنکیانگ) وصل