Page image — the source of record
Machine transcription
(۱۸۸)
مطالب این مبحث مهم این است که عصر ویدی ؛ ریشی های ویدی ، افکار و نظریات ویدی ، زبان ویدی، سیاست عصر ویدی زمینه را برای انقلاب فکری واجتماعی سراسر آماده نموده و این کار بدست یکی از حکمای فرزانه باختر زرتشتر سپیتمان که حالا از شخصیت او صحبت میکنیم صورت گرفت .
زراتشترا ، زرتشتر سپیتمه یا زرتشتر سپیتمان : صاحب کتاب اوستا در «گات ها » که قدیم ترین قسمت این کتاب است بنام «زرتشترا» یا «زرتشتر» یاد شده و بعضی اوقات کلمۀ «سپتمه» هم به اسم او الحاق شده و «زرتشتر سپتمه» گردیده است که پس ازان «سپیتمان» ساخته و «زرتشتر سپیتمان» گفته اند . (۱)
این دو کلمه «زراتشترا» و «سپتمه» هر کدام از خود معنی علیحده دارد و ذیلا نظریات مدققین را تا يك اندازه در اطراف آنها شرح میدهیم :
مدققین معمولا کلمۀ «زرتشتر» را مرکب از دو حصه دانسته و بصور مختلف آنرا تجزیه و ترجمه نموده اند . دار مستتر فرانسوی حصۀ اول کلمه را «زرت» و دومش را «شتر» تشخیص داده . مشارالیه «زرت» را از «زراتو» مشتق میداند و آنرا زرد ترجمه کرده . بارتولمه حصه اولی این کلمه را «زرنت» تصور نموده و «پیر» معنی میکند .
کلمۀ دومی را این دو نفر و جمع دیگری از مدققین همین شتر می دانند که تا حال در فارسی موجود است . به این دو تعبیر که گذشت معنی اسم مرکبه «صاحب شتر زرد» یا «صاحب شتر پیر» میشود .
(۱) ملتفت باید بود که مامویس و فورم اوستائی را بنام قدیم و اصلی باختری اش قراریکه در اوستا ذکر شده اسم برده و میبریم و صحیح ترین صورت اسم او همین است . این نام در ماخذ قدیم شرقی و غربی با کمی تحولات بصورت های مختلف ذکر شده . در غرب یونانی ها اول او را «زورا دروس» و بعدتر «زاروس» «زرا دوس» ، «زرانس» ، «زور و استروس» «زارو سترا» میگفتند، شکل «زردشت» را بیشتر مورخین ارمنی استعمال کرده اند .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.