Page 210

(۱۸۹) داکتر ف. مولر F.Müller «زرائشترا» را «مالك شترهای جری» ترجمه کرده. «بورنف» موسس مطالعات زند کلمۀ «زرائشترا» را به این ترتیب دو حصه نموده یکی «زرت Zarath» و دیگر «اشترا Ushtra» و چون کلمۀ اول را «زرد» ترجمه نموده ازان «مالك شتر زرد» بدست می آید. ولی یکنفر دیگر موسوم به هاگ Haug به ملاحظه میرساند که در زبان قدیم باختر زرد را «زیری تا Zairita» میگفتند به این ترتیب اساس نظریۀ بورنف متزلزل گردیده است. «هاگ Haug» (۱) کلمات «زرت» و «اشترا» را بصور مختلف تجزیه و ترجمه نموده یعنی کلمۀ اولی را «پیر» «دل» و «ستایش کننده» و کلمۀ دومی را نه شتر بلکه از «ایوتارا» Uttara مشتق دانسته و (اعلی) ترجمه نموده است و به این ترتیب ترجمۀ «زرائشترا» چنین میشود: «کسی که دل اعلی دارد» یا «کسی که شاعر و خوانندۀ سرود ستایش است» و این تعبیر به مبحث بیشتر ما خیلی موافقت میکند زیرا گفتیم که زرتشتر یکی از جملۀ همان ریشی های دانا و فرزانه ئی بود که در آخر عصر ویدی انقلابی در زمینۀ فکری و حیاتی باشندگان آریانا وارد کرد. چون «گاتها» یعنی قدیمترین قسمت اوستا هم مشتمل بر يك سلسله سرود است و به نمونه و رویۀ سرودهای باستان ویدی ساخته شده «هاگ» به این عقیده است که خود زرتشتر هم شاعر بوده و چون اوستا مخصوصاً «گاتها» عبارت از «مانثراسپنتا Manthracepta» یعنی «سخنان پاك» بود که زرتشتر از طرف هرمزد آورده بود طبیعی باید که آورندۀ این سخنان در جملۀ فضایل دیگر شاعر هم بوده باشد و قراریکه پیشتر شرح دادیم چون گاتها «سرود و چیزی سروده شده» معنی دارد بدون اقامۀ سایر دلایل میتوان گفت که زرتشتر یکنفر ریشی مقتدری بود. ناگفته نماند که «هاگ» کلمۀ (۱) گاتها Gathas جلد دوم صفحۀ ٢٤٦ .