{"book":"adl0967","page":209,"text":"(۱۸۸)\n\nمطالب این مبحث مهم این است که عصر ویدی ؛ ریشی های ویدی ، افکار و نظریات ویدی ، زبان ویدی، سیاست عصر ویدی زمینه را برای انقلاب فکری واجتماعی سراسر آماده نموده و این کار بدست یکی از حکمای فرزانه باختر زرتشتر سپیتمان که حالا از شخصیت او صحبت میکنیم صورت گرفت .\nزراتشترا ، زرتشتر سپیتمه یا زرتشتر سپیتمان : صاحب کتاب اوستا در «گات ها » که قدیم ترین قسمت این کتاب است بنام «زرتشترا» یا «زرتشتر» یاد شده و بعضی اوقات کلمۀ «سپتمه» هم به اسم او الحاق شده و «زرتشتر سپتمه» گردیده است که پس ازان «سپیتمان» ساخته و «زرتشتر سپیتمان» گفته اند . (۱)\nاین دو کلمه «زراتشترا» و «سپتمه» هر کدام از خود معنی علیحده دارد و ذیلا نظریات مدققین را تا يك اندازه در اطراف آنها شرح میدهیم :\nمدققین معمولا کلمۀ «زرتشتر» را مرکب از دو حصه دانسته و بصور مختلف آنرا تجزیه و ترجمه نموده اند . دار مستتر فرانسوی حصۀ اول کلمه را «زرت» و دومش را «شتر» تشخیص داده . مشارالیه «زرت» را از «زراتو» مشتق میداند و آنرا زرد ترجمه کرده . بارتولمه حصه اولی این کلمه را «زرنت» تصور نموده و «پیر» معنی میکند .\nکلمۀ دومی را این دو نفر و جمع دیگری از مدققین همین شتر می دانند که تا حال در فارسی موجود است . به این دو تعبیر که گذشت معنی اسم مرکبه «صاحب شتر زرد» یا «صاحب شتر پیر» میشود .\n(۱) ملتفت باید بود که مامویس و فورم اوستائی را بنام قدیم و اصلی باختری اش قراریکه در اوستا ذکر شده اسم برده و میبریم و صحیح ترین صورت اسم او همین است . این نام در ماخذ قدیم شرقی و غربی با کمی تحولات بصورت های مختلف ذکر شده . در غرب یونانی ها اول او را «زورا دروس» و بعدتر «زاروس» «زرا دوس» ، «زرانس» ، «زور و استروس» «زارو سترا» میگفتند، شکل «زردشت» را بیشتر مورخین ارمنی استعمال کرده اند .","chars":1537,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00209.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/209","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/209","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}