Page 1059

( ٤٧٢ ) هند آنقدر زیاد موثر نبوده تا اینکه تورامانا بحیث پادشاه یفتلی داخل اقدامات جدی شد و در نتیجه شیرازه امپراطوری گوپتا مانند امپراطوری ساسانی از هم گسیخت وامپراطوری هندی هم مبدل بيك سلسله امرای محلی شد و راه تسخیر هند باز گردید . اسم تورامانا در سه کتیبه برده شده که از نقاط مختلف به فتوحات او شهادت میدهد. این کتیبه ها در نقاط ذیل است: (۱) در «اران Eran » علاقه سگر (Sagar) که به سال اول سلطنت او اشاره میکند (۲) كتیبه كورا (Kura) (سلت رنج Salt Range) كه دران «مهارا جا تو را ما نا ساها جاولا » خوانده شده . « ساها » همان لقب ( شاه ) است و« جاولا » اسم قبیلوی میباشد و قراريكه ديديم به تدريج كلمه « زاول» و « زابل » از آن بمیان آمده است . پس قرار كتيبۀ دوم میتوان تورا مانا را « تورامانا مهر: جا شاه زا بلی » خواند و به این ترتیب هیچ شبهه ئی نمیماند که از قبیله نیرومند زابلی یفتلی که در جنوب هندو کش پرا گنده شده بودند يك سلسله شاهان و امرائی به سلطنت رسیده اند که اول ایشان را عجالتاً تورامانا میتوان دانست. کتیبه دوم اهمیت دیگری هم دارد زیرا قرارنظریه «والدويوسن » این مطلب هم ازان معلوم میشود که درحوالی ۵۰۰ م در سال اول سلطنت تورامانا « دهان یا و شنو Dhanyavisnu برادرماتری ویشنو Matrivisun که تابع گوپتاها بود بر تسلط یفتلی ها اعتراف کرده است (۱) كتیبه سوم در مقام «گوالیار» موجود است كه به سال ١٥ سلطنت « میهیرا كولا» پسر تو را مانا سنه دارد . پس به اساس کتیبه های فوق الذکر میتوان گفت که مرحلۀ جدی فتوحات هند با سلطنت تورامانا درحوالی ۵۰۰ م شروع و کامیابی های زیادی بار آورده (۱) سلاله ها و تاریخ هند از کنیشکا تا تها جم مسلمانان .