Page 434

پادشاهان متأخر جلد دوم (109) فرد آفرین خدای بر پدری که از ان ماند اینچنین پسری باری هرچند که این فقره رویدادی که تحریر گردیده سزاوار شان وشوکت هم چنین پادشاه غیور صاحب حشمت ندارد بهرحال محرر کتاب خودرا از خوشه چین خرمن سخن بقلم آورده فقره چندی نوشتم والانحریر محرر کتاب کجا وکمال شان وشوکت پادشاه قوی شوکت کجا چنانچه طایفه هزارجات متوطن افغانستان که از حدود کابل تا حدود قندهار وهرات وترکستان که در بین کوها منزل ومکان داشتند واز قدیم الایام متوطن بودند از سختی کوهستانات وبسیاری مردم گاهی فرمان بردار صاحب سلطنت افغانستان وبرخی برخلاف آن عمر میگذراندند وهیچ صاحب سریر افغانستان سرزنش نتوانستند کرد الا در عصر وزمان پادشاه شجاعت پیشه سرکارامیر عبدالرحمن خان که بخوبوجه سرزنش شدند ومتابعت کردند ودرفقره نی تن دادند ودیگر کافرسیاه پوش که از زمان آدم تا این دم کسی متعرض آنها نشده بود وهیچ پادشاه قوی شوکت بجانب آنها حرکت نکرده نمیتوانست خلقی بودند باختیار خود عمر میگذراندند وبطور خود زندگانی میکردند وباك ازهیچ صاحب سلطنت نمیکردند ونداشتند وهیچ پادشاهی ازعهده اوشان برآمده نمیتوانست وقدرت رفتن بولایت شان نداشت چنانچه دولت انگلیس که همسایه بودند ازگرفتن ولایت شان درمانده بودند امروز از طفیل مردی وشجاعت پادشاه صاحب صلابت وصاحب تدبیر لشکرعظیم الشان بغيرت ودلاوری درولایت شان داخل فرموده ومدتی جنگهای مردانه کرده عاقبت ولایت شان را تصرف کردند ومردمان شان را بدین حق دعوت نمودند ومسلمان ساختند ودرولایت شان مسجد ومکتب خانه کردند واطفال شان را بخواندن مسلمانی امر فرمودند وبسیاری مرد وبچه ها را در کابل بحضور آوردند و مامورخدمات شایسته کردند و در اندک زمان بکمالات نظام داری وخدمات حضور فایز گشتند چنانچه خدمتهای ماموری سرشته که انجام میدهند. مختصر کلام عدالت وفقراء نوازی ورعیت پروری وشجاعت وصلابت وسیاست وسخاوت وافواج داری ولشکرکشی وکمال عظمت درباره سرکار ذوی الاقتدار پادشاه صاحب وقار ختم است وپایان ندارد وقلم وکاغذ وسیاهی از عهده تقریر وتحریر آن برآمده نمیتواند همان بهتر که ازین فقره دست باز کشیده ازجای دیگر سخن سازکنیم وشرح رویداد در قید تحریر درآوریم زیرا که گذارشات سرکار بزبان قلم آوردن آسان نیست هرقدر تحریر شود گویا از خرمن خوشه واز خروار آثار واز آفتاب ذره وازدریا قطره بزبان قلم جاری گردد اکنون لازم افتاد که از هر پیشه گوشه داخل کتاب نمایم چنانچه چند ساله که حکومت سردارعالی سردار محمد اسحق خان را که در ترکستان بامر سرکار حاکم بودند تقریر دارم ازان سبب که چندین مذاکرات وندکته رسی ورموز فهمی ها دارد باید در قید تحریر وترقیم درآید تا ظاهر وهویدا گردد.