{"book":"adl0959","page":434,"text":"پادشاهان متأخر جلد دوم (109)\n\nفرد\n\nآفرین خدای بر پدری که از ان ماند اینچنین پسری\n\nباری هرچند که این فقره رویدادی که تحریر گردیده سزاوار شان وشوکت هم\nچنین پادشاه غیور صاحب حشمت ندارد بهرحال محرر کتاب خودرا از خوشه چین خرمن\nسخن بقلم آورده فقره چندی نوشتم والانحریر محرر کتاب کجا وکمال شان وشوکت پادشاه\nقوی شوکت کجا چنانچه طایفه هزارجات متوطن افغانستان که از حدود کابل تا حدود قندهار\nوهرات وترکستان که در بین کوها منزل ومکان داشتند واز قدیم الایام متوطن بودند\nاز سختی کوهستانات وبسیاری مردم گاهی فرمان بردار صاحب سلطنت افغانستان\nوبرخی برخلاف آن عمر میگذراندند وهیچ صاحب سریر افغانستان سرزنش نتوانستند کرد\nالا در عصر وزمان پادشاه شجاعت پیشه سرکارامیر عبدالرحمن خان که بخوبوجه\nسرزنش شدند ومتابعت کردند ودرفقره نی تن دادند ودیگر کافرسیاه پوش که از زمان آدم\nتا این دم کسی متعرض آنها نشده بود وهیچ پادشاه قوی شوکت بجانب آنها حرکت نکرده نمیتوانست\nخلقی بودند باختیار خود عمر میگذراندند وبطور خود زندگانی میکردند وباك ازهیچ\nصاحب سلطنت نمیکردند ونداشتند وهیچ پادشاهی ازعهده اوشان برآمده نمیتوانست\nوقدرت رفتن بولایت شان نداشت چنانچه دولت انگلیس که همسایه بودند ازگرفتن\nولایت شان درمانده بودند امروز از طفیل مردی وشجاعت پادشاه صاحب صلابت وصاحب تدبیر\nلشکرعظیم الشان بغيرت ودلاوری درولایت شان داخل فرموده ومدتی جنگهای مردانه\nکرده عاقبت ولایت شان را تصرف کردند ومردمان شان را بدین حق دعوت نمودند\nومسلمان ساختند ودرولایت شان مسجد ومکتب خانه کردند واطفال شان را بخواندن\nمسلمانی امر فرمودند وبسیاری مرد وبچه ها را در کابل بحضور آوردند و مامورخدمات\nشایسته کردند و در اندک زمان بکمالات نظام داری وخدمات حضور فایز گشتند چنانچه\nخدمتهای ماموری سرشته که انجام میدهند. مختصر کلام عدالت وفقراء نوازی ورعیت\nپروری وشجاعت وصلابت وسیاست وسخاوت وافواج داری ولشکرکشی وکمال عظمت\nدرباره سرکار ذوی الاقتدار پادشاه صاحب وقار ختم است وپایان ندارد وقلم وکاغذ\nوسیاهی از عهده تقریر وتحریر آن برآمده نمیتواند همان بهتر که ازین فقره دست\nباز کشیده ازجای دیگر سخن سازکنیم وشرح رویداد در قید تحریر درآوریم زیرا که\nگذارشات سرکار بزبان قلم آوردن آسان نیست هرقدر تحریر شود گویا از خرمن خوشه\nواز خروار آثار واز آفتاب ذره وازدریا قطره بزبان قلم جاری گردد اکنون لازم\nافتاد که از هر پیشه گوشه داخل کتاب نمایم چنانچه چند ساله که حکومت سردارعالی سردار\nمحمد اسحق خان را که در ترکستان بامر سرکار حاکم بودند تقریر دارم ازان سبب\nکه چندین مذاکرات وندکته رسی ورموز فهمی ها دارد باید در قید تحریر وترقیم\nدرآید تا ظاهر وهویدا گردد.","chars":2267,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00434.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/434","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/434","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}