Page image — the source of record
Machine transcription
- ٦٥ -
قاعدۀ سی و نهم :
معنی حقیقی بدلالت عادت گذاشته میشود .
طرق بیان یعنی راه سخن در نزد علمای بیان سه است .
حقیقت ، مجاز ، کنایه . ولیکن این سه راه در فکر دانشمندان
اصول فقه راجع بدو قسم میشود . یکی حقیقت ؛ دیگری مجاز .
ازین رو که علمای اصول بعضی از کنایات را حقیقت و بعضی را
مجاز میشمارند . در شرح و تفصیل قاعدۀ [۱۱] نوشته بودیم
که « حقیقت » اصل و « مجاز » خلف آن است . بنابرین اگر کسی
کلامی گفت در درجۀ نخستین مقصد گوینده معنی حقیقی این
سخن است . لیکن هر گاه معنی حقیقی متعذر یعنی غیر قابل
قبول و یا خارج از عادت و یا شرعاً ممنوع باشد ؛ آن وقت این
سخن را بمعنی مجازی محمول میدارند . زیرا که اعمال يك سخن
از اهمالش اولی تر است .
یکی از قرینه و دلیل هائیکه از قصد معنی حقیقی ما را منع میکنند ؛
(تعذر) است که در شرح ( قاعده ٦٠ ) تفصیل خواهد یافت .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.