Page 41

شعر العجم حصه چهارم ۳۶ اما چون اطفال هم موجودند ، اگر خصوصیات اطفال درینجا نشان داده نشود ، پس تصویر اصلی واقعه خوبتر کشیده نمی شود و لہذا میگوید ، کہ محاکات و توسط جزئیات ولی در هر محل محاکات تمام اجزائی کدام چیز یا کدام واقعه ضروری نیست ، ماہرین فن تصویر میدانند کہ اکثریہ مصورین صاحب کمال بعض حصص تصویر را خالی میگذارند مگر تصویر دیگر اجزا و اعضائے او را باین خوبی میکشند کہ نظر بیننده حصه گذاشته شده او را خود بخود پوره می کند مثالش را این طور بفہمید ، تصویریکہ بالائے کاغذ منقوش شده بدیهی است ، کہ عمق ندارد ، زیرا کہ خود کاغذ ذاتاً عمق ندارد و با وجود آن بالای کاغذ تصویر یک شخص فربہ بکمال خوبی نقش شده می تواند و علت آن این است چون در تصویر طول و عرض موجود است ، لہذا بتناسب آن قوۀ تخیل خودش لاغری و چاقی و غیرہ عوارض را پیدا می کند و در تصویر اینطور فربہی بنظر محسوس میشود . طوریکہ طول و عرض آن محسوس شده است ، شاعر اکثریہ کدام واقعہ یا ہیئتی را تشکیل می دهد و استقصائے تمام حالات را نمی