Page 331

شعر العجم حصه چهارم ۳۲۶ به «بدیهه آفریدن» به بهانه ساز کردن بدیهه آفریدن :- جواب گفتن فوری معترض را گویند و حاصل شعر این است که آن وقت چقدر یک لطف آمیز است که دو دوست همراز باهم ملاقی شده یکی سخنهای گله آمیز گذشته را یاد کرده بتذکر آن سخن خود را طوالت میدهد و دیگری باین صورت آن شکایات را از دل او محو میکند که علی الفور جواب هر شکایت او را می سازد - (۵) قمریان پاس غلط کرده خود میدارند ورنه یک سرو درین باغ باندام تو نیست پاس غلط کرده داشتن :- آنرا گویند که شخصی بلحاظ عدم واقفیت خویش یک سخن غلطی را بگوید و بعد از واقف شدن بر غلطی خویش بر آن اصرار داشته به تائید همان سخن غلط خود مقاومت کند (مطلب شعر ظاهر است) درین «پاس کرده» یک مضمون وسیعی را در الفاظ مختصری اداء کرده است- بر طبق این بسا ترکیب موجود اند که بواسطه آن در زبان فارسی بسیار خیالات رنگین و نازک و وسیع بکمال لطف اداء کرده می شود - با چند مثال آنرا یکجای در ذیل مینگاریم :- ع ع هرچند بی‌ نقاب تر از آفتاب بود - با کم سخنیش ، می توان ساخت این است بلا که کم نگاه است