Page 29

شعر العجم حصه چهارم ۲۴ طوری تصویر دلچسپی بحال و سرمستی مردم کشیده شده که درجه اعلیٰ محاکات را جائز است، این چنین بکمال کوشش حالات جزوی آن موسم ادا کرده شده که از خواندن آن کاملاً هیئت و وضعیت آن بزیر نظر می آید۔ (۲) اکثریۀ اشیا این قسمند، که مشتملبر انواع مختلفه بوده هر نوع آن را خصوصیت جداگانه میباشد۔ مثلاً آواز یک چیز عمومی است و انواع آن پست، بلند، شیرین، کرخت، موزون و غیره اقسام مختلف است، در اشیای ذوقیه این فرق بیشتر نازک میشود۔ مثلاً دوری معشوق یک امر عمومی است، ولی بنا بر خصوصیات جداگانه آن علیحدہ علیحدہ اسما دارد، یعنی ناز عشوه، غمزه، شوخی، بیباکی ۔ آن السنہ که وسیع و لطیفند، در آن نظر به فرقهای بسیار دقیق برای هر هر چیزی الفاظهای جدا جدا پیدا میشوند، پس اگر محاکات چیزی مقصود باشد، باید بطریقه درست همان الفاظ را استعمال کرد، که بر همان خصوصیات دلالت کنند، ساودی شاعر نظمی نوشته که اسباب موجبہ آن این است، که یک فرزند خورد سالش ازو پرسید، که ”سیلاب چه طور و چرا می آید“ ساوی در جوابش نظمی نوشت و باو نشان داد که سیلاب چه طور آہستہ آہستہ شروع میشود و بچه قسم کسب ازدیاد می نماید، درین نظم تمام الفاظ باینطور اندراج یافته اند