Page 273

شعر العجم حصه چهارم ۲۶۸ و معشوق هر دو مرد است ـ و اگر انصافاً گفته شود ـ این بیهودگی شاعری عاشقانه ایران را که نسبت به تمام دنیا بالاتر و لطیف تر است ـ با خاک برابر کرده است ـ ما را نباید ـ که بتاویل این اعتراض بپردازیم و نه از عهده آن برآمده می توانیم ـ البته چون این اعتراض فرض ذمهٔ واقعه نگاران است ـ که آنها علل و اسباب آنرا تشریح فرمایند ـ ”ابو هلال عسکری“ در کتاب الاوائل رقمطراز است ـ که عربها مطلقاً از امرد پرستی ناواقف بودند ـ وقتیکه در صدی اول سیلاب فتوحات تا به خراسان رسید و نفری عسکری از مدتهائی متمادی از اهل و عیال و اوطان خویش دور افتاده بودند ـ وبمعیت آنها از میدان های محاربه نوجوانان ساده رو گرفتار شده بصورت غلام در جلوت و خلوت بآنها نشست و برخاست داشتند ـ لهذا مذاق شاهد بازی در آنها پیدا شد * با وجود آنهم تابصدی اول و دوم دامن شاعری عربی ازین داغ بچه بازی پاک بود و در صدی سوم ابتداء آن آغاز گشت و در صدی چهارم این مذاق کسب عمومیت کرد ـ چنانچه رائبه ابن المغتز داستان مفصل آن است ـ تا هم بلحاظ اکثریت همان مذاق قدیمی قایم بود ـ