Page 231

شعر العجم حصه چهارم ۲۲۶ شاهجهان روزی بدربار گفت. که من دو اعتراض بر سکندر دارم. اول اینکه بخانه نوشابه خودش چرا خود را قاصد ساخته رفت، دیگر اینکه پدر خود را چرا به مرغ تشبیهه داده گفت. ع شد آن مرغ کو خایه زرین نهاد بدر بار جهانگیر شخصی این مصرعه مولنا جامی را خواند. ع بهر یک گل زحمت صد خار میباید کشید جهانگیر برجستگی این مضمون را مشاهده کرده گفت که شاید تمام این غزل برطبق همین مصرعه اعلیٰ خواهد بود وقتیکه دیوان او را خواسته دیدند. که روح آن غزل فقط همین یک مصرعه بود. و بسراین جهت در تزک خویش می نگارد که ”غیر ازان مصرعه که بطریق مثل زبان زد روزگار شده دیگر کاری نساخته است“ خود جهانگیر که برطبق آن مطلعی را نگاشته نسبت به مطلع جامی نهایت بلند و غر است * ساغری بر رخ گلزار میباید کشید ابر بسیار است می بسیار میباید کشید بابر شاه بحیثیت عسکرانه شهرت دارد ولی در تزک خویش به تذکره تمام شعراء عصر خویش پرداخته نسبت بهر کدام آن این طور تنقیدات صحیح و آرای