Page 136

شعر العجم حصه چهارم ۱۳۱ گفت : من استجید کذبه ! :- کسیکه دروغش پسندیده باشد نظامی میگوید : ؎ در شعر مپیچ در فن او ٭ چون اکذب اوست احسن او در کلام شعرائے بزرگ نامور که شاعری آنها نزد عموم مسلم است ، تماماً مبالغه و غلو موجود است ، علی الاکثر همان اشعار از جمله کار نامهای شاعری پنداشته میشوند که در آن دروغ و اغراق موجود باشد ، مثلاً این اشعار فردوسی : ؎ فرد شد بماهی و بر شد بماه ٭ بن نیزه و قبهٔ بارگاه ز بس گرد میدان که بر شد بدشت ٭ زمین شش شد و آسمان گشت هشت یکی خیمه داشت افراسیاب ٭ ز مشرق بمغرب تنیده طناب ازین امر انکار شده نمیتواند ، که برخی از ائمه فن شعر ، دروغ و مبالغه را از جمله محاسن شاعری قرار داده اند اما بیشتر از دشمنان بر خلاف آن می باشند ، چنانچه حسّان بن ثابت میگوید : ؎ اعلیٰ ترین اشعاری که تو آنرا گفته باشی ، ٭ ان اشعر بیت انت قائله شعریست که در موقع خواندت مردم بگویند که راست است ٭ بیت یقال اذا انشدته صدقاً