Page 402

۳۹۷ متانت و پختگی وجزالت متقدمین سبک معلوم میشود ولی تا هم متاخرین بعضی خصوصیات قابل رشک دارند از آنجمله یک لطافت تشبیهات و نزاکت استعارات است قدما از اشیاء گرد و پیش تشبیهات بسیار ساده پیدا و استعارات هم ساده استعمال میکردند لیکن در عصر متاخرین تمدن خیلی ترقی نموده احساسات انسانی را بیحد نازک و لطیف ساخته بود بناءً علیه نزدشان تشبیهات قدمابی مزه شده بودند این مسئله را بمثال مادی بدینطریقه حل کنید که وقتیکه تمدن یک قوم در حالت ابتدای میباشد آن بوی خیلی تند و تیز را پسند میکند، و بوی نازک و لطیف بدماغ آن اثری نمی نمایند ازین جهت که عرب مشک وعنبر را و هندو ناز بو را پسند میکردند لیکن امروز که در هر چیز لطافت حکمفرماست بعضی دماغ از بوی مشک و نازبو پریشان میشوند ، برایشان عطر گلاب وکیوژہ بکارست بلکه آنقدر عطرهای لطیف تر که بعض مردم از بوی آن