Page 256

٢٥١ دین دوتن دور نگردند ز بام و در ما نکند هیچ کس این بی ادبان را ادبی در خصوصیات کلام منوچهری صنعت تشبیه هم مرتبه خاص دارد انداز منوچهری است چون تصویر یک منظر و حالت را میکشد صدها تشبیهات تازه پیدا مینماید، و با وجود کثرتش تشبیه هیچ از جدت خالی نمیباشد. چون تشبیهات فرضی و خیالی تا زمانه او وجود نیافته بود همه شعراء تشبیه بمادیات و محسوسات میدادند بنا برین چند تشبیهات میفرموده بودہ اند که بوجه تکرار و کثرت استعمال مبتذل و بی مزہ شدہ بودند لیکن تشبیهات منوچهری زیادہ تر از مرکب خیال ہستند و نیز مالک جدت خاص هم میباشند، امثله اش ملاحظه شوند! بتدریج طلوع شدن آفتاب بوقت صبح :- بکردار چراغ نیم مرده که هر ساعت فزون گرددش روغن یعنی روشنی آفتاب بوقت صبح بکردار چراغ نیم مردہ الخ ترقی تدریجی میکند لرزش زمین به زلزله – تو گفتی هر زمانی زنده پیلی بلرزاند به رنج پشه گان تن