Page 84

توسیع داده مضامین هر رقم (رندانه - صوفیانه - فلسفانه - اخلاقی) داخل کرد و چون بزبان قدرت تام داشت خیالات هر قسم را باندازی ادا کرد که لطافت و رنگینی زبان هم از دست نرفت و این معراج غزل گوئی بود که غزل بعد از ان مرتبه گمشده خود را ندید و نه آینده امید است که دیده بتواند - اگرچه رنگ خواجه حافظ برهمه ایران محیط شد یعنی هیچ رنگی سوای انداز حافظ پسند نمی افتاد ولی همه سخنوران باین هم اعتقاد داشتند که تقلید این طرز از حد امکان بیرون است، این است که شاعری تتبعش ننمود و تر قیات غزل دفعةً مسدود شد مگر این حالت یکصد سال دوام ورزید - و در عهد صفویه فغانی یک طرز نو ایجاد نمود و مردم به تقلیدش خاسته بحدی ترقی دادند که آن زمین آسمان گشت. [DECORATION]