Page 222

۲۱۳ خداذاتی است که دست ادراک ناقص ما بدامانش نمی رسد چیزیکه از عقل و فهم و تصوّر و خیال بالاتر است خدا همان است- این مضمون را اوحدی باسلوب خیلی خوب ادا نموده چون عقل و خیال و و هم فانی گشتند بنگر که چه باقی است هم او دلدار است واقعات عالم غیب ارباب ظاهر خیال دارند که وقعات عالم غیب در پیرایه که بیان شده اند بهمان طریقه واقع میشوند مثلاً خدای تعالی در روز قیامت بر عرش جلوه افروز میشود و ملائک پایه های تخت را گرفته ایستاده خواهند شد ، میزان اعمال قائم کرده در ان افعال مردم را وزن میکند، این بیانی است که ارباب روایت انرا مرتبه واقعات اصلیه میدهند- اشاعره تاویل این الفاظ میکنند که ازین جسمانیت خدا لازم می آید و جسم حادث و فانیست. این است که معنی استوای عرش را به اقتدار و قدرت تاویل میکنند بقیه صفحه گذشته) تسلیم کردن جنایت عظیمیست متکلمین در مسئله ذات و صفات به عارفین قدم بقدم هستند فرق این است که متکلم آنرا بواسطه تصریحات کتاب و سنت میدانند که نمیداند و عارف درین راه دم از مشاهده و کشف هم میزنند (انصاری) ١ تاویل اشاعره برای عوام است که عقائد شان خراب نشوند ، ورنه محققین میدانند که عقیده شان هم موافق تاویل نیست بلکه چنین نصوص را متشابه دانسته علم کیفیت آنرا بخدای علیم میسپارند (انصاری)