Page 548

فتوحات اسلامی (۵۳۹) ذکر مصالحه با فرنگیان مکاتبه نموده با ایشان انبساط میکرد قول شانرا در هیچ امری رد نمی کرد اگر چیزی به علما و فقرا دادی میگفت که اینطایفه را درعیت المال حقوق است هرگاه به اندکی قانع شوند ما منت دار ایشانیم مجلس وی چنانچه روایت شده مجلس رسول اله صلی اله علیه سلم بود یعنی مجلس حلم وحیا که در ان حرمت کسی هتک نمی شد غیر از علم دین واحوالصالحین ومشوّرت در امر جهاد و قصد شهرها دشمنان دیگر مذاکره نمی شد روایت شده است که حافظ ابن عساکر بمجلس صلاح الدین را زمانیکه پادشاه دمشق گردید داخل شد در مجلس وی از مجلس نشینان لغط و بی ادبی بسیاری دید شروع نمود که باصلاح الدین حدیث نماید چنانچه با نورالدین میکرد از کثرت اختلاف سخن گویان ونا شنیدن حدیث وی قدرت نیافت از مجلس برخواسته مدتی بمجلس صلاحی حاضر نگردید صلاح الدین مکرراً وی اطلب میکرد وی از حاضر شدن تعلل می نمود چون حاضر شد سلطان ویرا بر عدم حضور عتاب کرد گفت قصداً خود را از مجلس تو باز داشتم زیرا مجلس تو به مجلس بازار یان می ماند که کسی بسخن گوش نمی اندازد حرف کسی را کسی نمیگند دیروز که مجلس سلطان نور الدین حاضر می شدیم چنانچه گفته میشود که گویا از غلبه هیبت و وقار مرغ برسرما نشسته بود چون تکلم میکرد سکوت همه ماگر چون مارا به سخن می آورد گوش میداد بعد ازان صلاح الدین اصحاب خود را امر نمود که در وقت آمدن حافظ ابن عساکر عادت شنیعه خود را ترک نمایند– ابن اثیر فرمود که همچنین جمیع حالات او مضبوط و محفوظ بود– اما اصول دینیات را بقسمی محافظه میفرمود که دقیق را نامرئی نمیگذاشت کسی قدرت نداشت که مخالف حق را اظهار نماید هرگاه کسی به خلاف حق اقدام کردی وی را چنانچه مناسب بحالت او بود تادیب میکرد درخصوص بسیار مبالغه مینموده میگفت راه ما راه نقّادان و قاطعان طریق مامون میداریم چگونه راه دین را که اصل طریق است از مخالف شرع محفوظ ومصون نمائیم– حکایت آورده اند که شخصی در دمشق مشهور به یوسف بن آدم بود زهد و عبادت را ظاهر کرده اتباع وی بسیار شدند مگر از احوال او چیزی از تشبیه و تجسیم هویدا میگردید که یعنی خداوند جل وعلی را جسم میدانستند نغوذ بالله خبر او به سلطان نورالدین محمود رسید وی را حاضر نموده به خر نشانده سری ویرا برهنه کرده در تمام شهر گردانیدند بروی