Page 603

صحیفه ۱۲ سال دوم شماره ١٤ ( مقالات فنيه ) ( حکمت طبیعیه ) ( فن ) ( ت اور لوزی ) ( باد ) ( ما بعد از شماره ۱۳ ) و كذالك درسته ( ۱۸۲۵ ) در جوار ( غوار دلوب ) نام محل مینامند. این پوصله دو گونه است که یکی برای معلوم نمودن يك صيقلون بسیار مدهش دیگر نیز ظهور نموده است که در لنگرگاه جهات و رهنمائی واپورها استعمال میشود که مبحث آن تعلق بدیگر محل مذکور بسیاری از کشتهای آهنین لنگر شده را از میان آب شعبات حکمت طبیعیه دارد و دیگرش ( پوصله بادنما ) است هوا کرده بخشکه انداخته است . که برای معلوم نمودن جهات ورود بادها مستعمل میشود . یکی از قبود آنهای واپورهای مذکور که زنده خلاص شده بود پس جهات ورود بادها را بحربون چنین تعریف میکنند : و الحاصل از جمله اقسام بادها مده ترین و مخوفترین همه باد سیقاو است . انست خلاصه اقسام و اسامی بادها، حالا شده نیز از خصوصات متفرقه سائرة بادها بیان کرده ختم کلام میکنیم . جهات ورود بادها در اصطلاح بحربون در میان واپورها يك التي موجود میباشد که آنرا ( بوصله ) که در سطح کره ارض انسان بر هر نقطه که بایستد آن نقطه مرکز افقی حساب میشود که دائراً مادار او را از هر طرف احاطه کرده میباشد . این افقی بنابر اقتضای فن ( جغرافيا ) وفن (بوصله) بر (چهار جهت اصلیه ) که عبارت از شمال . ( از مناظر شکار کاهرا ) ذات اعلیحضرت همایونی در شکار جنگل جلال آباد برای ادای فریضه صلوات از قبل فرومی آیند معیت اعلیحضرت ( شاهانه ايشيك آقاسی نظامی جناب محمد سلمانخان شرفیاب میباشد ) روایت میکنند که افت مذکور کشتی مرا از لنگرگاه بهوا برداشته بعد از انکه در هوا پارچه پارچه کرد انیدش از ساحل عاده دو میل دور تر انداخته است . اگرچه از قبیل اینچنین خرابهای مدهش آفت سیقاون بسیار است ولی مادر مجاهمین دو مثال اكتفا ورزیدیم . مدت ظهور صیفلون در بحر محيط هندی از تدرین ثانی تا بماه خرير النست اما در ماههای کانون ثانی و مارت زیاده تر حاصل میشود. در کورفز ( سکانه ) اکثر در تشرین اول و ثانی و کاهی در مایی نیز ظهور میکند. در بحر چین بلای مذکور که دران سمتها به اسم ( سيفون ) موسوم میشود از تموز تا به تدرین اول وقوع مییابد . در بلاد ( افریقا ) تورناد نام يك باد مدهش دیگری نیز هست اگرچه از قبیل آفت سیقلون معدود میشود ولی بمناسبت عدم وسعت و دوامش همچون افت صیقلون مدهش و مهلک نمیشود. و جنوب و شرق و غرب باشد منقسم است. و ما بین هر یکی از جهات اربعه اصلیه نیز بر چهار جهت دیگر که عبارت از جهات اربعة متوسط ) باشد تقسیم کردیده . حالا ازین هشت جهت هشت بادیکه در وزش آمد در نزد بحر یون بادهای اولیه اعتبار شده باد شمالی را ( بیلدیز ) و یاد جنوبی را ( قبله ) و باد شرقی را ( شرق ) و باد غربی را ( باطی ) و باد شمال شرقی را ( پویراز ) و باد جنوب شرقی را ( کشیشلمه ) و باد شمال غربی را ( قره یل ) و باد جنوب غربی را ( لدوس ) نام نهاده اند. و باز در مابین این هشت جهت بك يك جهت ديگر نيز فرض کرده بادهای که از انجهتها بوزد آنرا بنام ( اور ته ) موسوم میکنند.