{"book":"adl0616","page":603,"text":"صحیفه ۱۲ سال دوم شماره ١٤\n( مقالات فنيه )\n( حکمت طبیعیه )\n( فن )\n( ت اور لوزی )\n( باد )\n( ما بعد از شماره ۱۳ )\nو كذالك درسته ( ۱۸۲۵ ) در جوار ( غوار دلوب ) نام محل مینامند. این پوصله دو گونه است که یکی برای معلوم نمودن\nيك صيقلون بسیار مدهش دیگر نیز ظهور نموده است که در لنگرگاه جهات و رهنمائی واپورها استعمال میشود که مبحث آن تعلق بدیگر\nمحل مذکور بسیاری از کشتهای آهنین لنگر شده را از میان آب شعبات حکمت طبیعیه دارد و دیگرش ( پوصله بادنما ) است\nهوا کرده بخشکه انداخته است .\nکه برای معلوم نمودن جهات ورود بادها مستعمل میشود .\nیکی از قبود آنهای واپورهای مذکور که زنده خلاص شده بود پس جهات ورود بادها را بحربون چنین تعریف میکنند :\n\nو الحاصل از جمله اقسام بادها مده ترین و مخوفترین همه باد\nسیقاو است .\nانست خلاصه اقسام و اسامی بادها، حالا شده نیز از خصوصات\nمتفرقه سائرة بادها بیان کرده ختم کلام میکنیم .\n\nجهات ورود بادها در اصطلاح بحربون\nدر میان واپورها يك التي موجود میباشد که آنرا ( بوصله )\nکه در سطح\nکره ارض انسان\nبر هر نقطه که\nبایستد آن نقطه\nمرکز افقی حساب\nمیشود که دائراً\nمادار او را از هر\nطرف احاطه کرده\nمیباشد . این افقی\nبنابر اقتضای فن\n( جغرافيا ) وفن\n(بوصله) بر (چهار\nجهت اصلیه ) که\nعبارت از شمال .\n\n( از مناظر شکار کاهرا )\nذات اعلیحضرت همایونی در شکار جنگل جلال آباد برای ادای فریضه صلوات از قبل فرومی آیند معیت اعلیحضرت\n( شاهانه ايشيك آقاسی نظامی جناب محمد سلمانخان شرفیاب میباشد )\n\nروایت میکنند که\nافت مذکور کشتی\nمرا از لنگرگاه\nبهوا برداشته بعد\nاز انکه در هوا\nپارچه پارچه کرد\nانیدش از ساحل\nعاده دو میل دور\nتر انداخته است .\nاگرچه از قبیل\nاینچنین خرابهای\nمدهش آفت\nسیقاون بسیار است\nولی مادر مجاهمین\n\nدو مثال اكتفا ورزیدیم .\nمدت ظهور صیفلون در بحر محيط هندی از تدرین ثانی تا بماه\nخرير النست اما در ماههای کانون ثانی و مارت زیاده تر حاصل\nمیشود. در کورفز ( سکانه ) اکثر در تشرین اول و ثانی و کاهی\nدر مایی نیز ظهور میکند. در بحر چین بلای مذکور که دران\nسمتها به اسم ( سيفون ) موسوم میشود از تموز تا به تدرین اول\nوقوع مییابد .\nدر بلاد ( افریقا ) تورناد نام يك باد مدهش دیگری نیز هست\nاگرچه از قبیل آفت سیقلون معدود میشود ولی بمناسبت عدم\nوسعت و دوامش همچون افت صیقلون مدهش و مهلک نمیشود.\n\nو جنوب و شرق و غرب باشد منقسم است. و ما بین هر یکی\nاز جهات اربعه اصلیه نیز بر چهار جهت دیگر که عبارت از\nجهات اربعة متوسط ) باشد تقسیم کردیده .\nحالا ازین هشت جهت هشت بادیکه در وزش آمد در نزد بحر\nیون بادهای اولیه اعتبار شده باد شمالی را ( بیلدیز ) و یاد جنوبی را\n( قبله ) و باد شرقی را ( شرق ) و باد غربی را ( باطی ) و باد شمال\nشرقی را ( پویراز ) و باد جنوب شرقی را ( کشیشلمه ) و باد شمال\nغربی را ( قره یل ) و باد جنوب غربی را ( لدوس ) نام نهاده اند.\nو باز در مابین این هشت جهت بك يك جهت ديگر نيز فرض کرده\nبادهای که از انجهتها بوزد آنرا بنام ( اور ته ) موسوم میکنند.","chars":2550,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00603.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/603","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/603","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}