Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ۱۱
نمبر ۴
و قیمت نداشته و بصورت مبادله با آن داد و ستد نشود از جمله ثروت و توانگری شمرده نمیشود . مثلا با وجودیکه از هوا و فضا نافعتر و فایده مند تر چیزی برای حیات انسان تصور نمیشود باز هم سببی که به تصرف و ملکیت کسی نمی آید، و بصورت مبادله با آن داد و ستد نمیشود از ( ثروت ) معدود نمیشوند . اگر چه اینها نیز تا یکدرجه بقراریکه پیش ازین ذکر شد قابل قیمت میشوند ولی چون آنچنان قیمت شاذ و نادر است و قابل مبادله و داد و ستد نمیباشد ازان رو در دایره تدقیقات ( علم ثروت ملل ) داخل نمیشود . اما آب چنانچه مذکور گردید مستثنا میباشد زیرا قابل مبادله و داد و ستد است . اگر چه بعضی ارباب این علم معنای ( ثروت ) را بسیار واسع و فراخ گرفته چیز هائیکه از قبیل معنویات و روحانیات باشد مانند علوم عقلیه، و فضایل اخلاقیه را نیز از جمله ثروت شمرده اند . ولی رای اکثر علمای ( علم ثروت ) برین است که ثروت بر همان چیزهائی اطلاق میشود که مادی یعنی جسمانی باشد و بدست گرفته شود ، و بچشم دیده شود . اما این را هم بگویم
( باقی دارد )
نیز که علوم عقلیه ، و فضایل اخلاقیه اگر چه از چیز های معنوی سیراب میشود ولی چون مدار کلی ترقیات مدنیه و سبب یگانه افزونی ثروت، دید یعنی توانگری جسمانی میباشد از اسباب اصلی ثروت شمرده میشود . اما چون اینها اساساً ( به علم اخلاق ) و ( علم حکمت ) تعلق میگیرد از صدد بحث ( علم ثروت ) خارج افتاده است . اگر چه اینها را ثروت نام داده شود، و به علوم ادبیه و علوم حکمیه و اخلاقیه و عقلیه را داخل ( علم ثروت ) باید شود . حال آنکه ( علم ثروت ) یک علمیست که مخصوص اشیای مادی و جسمانی که فایده و قیمت را حائز است میباشد .
از متأخرین ارباب این علم (جون استوارت میل) و ( آدام اسمیت ) که هر دو انگلیس میباشند درینباب چنین میگویند :
این یک را همه کس میداند که توانگر شدن دیگر است، و عالم و فاضل شدن دیگر . این را هم هر کس تسلیم میکند که جستجو کردن اسباب فضایل اخلاقیه
از یک زمینه بسیار چتل و پر گلی که در آخر یک رهرو تنگ و تاریک بد بوئی موجود بود اول به دایره ما در آمد، و از انجا به او تاقهای کرائی بالائی رفته می شد ما حالا با قارئین کرام خود به او تاق نمبر (۴) او تاقهای کرائی مذکور داخل می شویم .
این اوتاق آنقدر فلاکت زده و بد فرشی بود که بدتر و عادتی تر از ان هیچ یک او تاقی تصور نمی شد . از سامان بسیار چرکین و پر لکه سرخ رنگ پرده ها بر پنجره های آن آویخته شده بود، بر زمین خانه بجز تخته های خود خانه دیگر هیچ فرشی گسترده نبود، بر یک تخته کلفت و چهار تراشی یک نهالین بوریائی کاه پر شده، و بر روی آن از قماش چینی چرکین یک خواب گاهی موجود بود که پرده آن چرکین این خواب گاه، و پوشش هنگامی آن نیز
از قماش پرده های پنجره ها بود . یک الماری کلفت، و یک میز چوبین چرب و چتل و چارچوکی بوریائی پاره پاره جمله مفروشات این اتاق را تشکیل میداد .
در زیر بر آمده گی نجاری که در دیوار بود یک منقل آهنین ، و یک سماوار چودنی ، یک تیغ ، یک دو سه بشقاب آهن قلعی ، دو صراحی غلیظ آب ، یک دو کارد دسته شاخی و دو پنجه و قاشق زنگ زده ظروف و اوانی این اوتاق بود .
در باب مفروشات و اوانی اوتاق مذکور همین قدر بود که بیان کردیم حالا به اشخاصی که درین اوتاق موجود هستند نظر کنیم :
( باقی دارد )
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.