Page 305

صفحهٔ ۱۷ نمبر ۳۱ علم و ثروت ملک ما بعد از نمبر ۳۰ و تنها سعی و عمل جنسی کوشش و کار در سرای مزد و ر کارها که برده و درستی روز را شب کار میکنند ، مخصوص نیست . بلکه جمیع فضیلتها سعی و اهالی یک مملکت مثلاً فلاحست ، بازرگانها علوم و فنون ، تجرتها ، هر قسم با سوادن و قدرتمندان عبارت از یک یک نال و ستاخی نیست که بنا به و منفعت جمیعاً سلسله علی چنانچه سابقاً گفته شده بود که ثروت و این چیز نیست که با غصب این مبادرت و در راه و مقابل قاعده و نحوۀ تربیت استحضال کند . لهذا سعی و عمل و باید علوم و فنون متنوعه آموخت بعدا گنده ثروت شمرده میشود که مانند صنعتها می تواندی و اگر مباد و ثروت پیدا کنند ، تا اینکه تنها به و در استخراج بعضی آلات و ادواتی که کار باز فنون و علوم بخشکند ، و بواسطه آن برای دیگر کارها آسان و کم مصرفی پیشین شود و سببی که قابل مبادرت است همین ثروت شمرده میشود . که دو کلمه اگر مأمورین حکومت که زمام امور این ۱۱ سال پیش و تسهیلات و رعایت های نقد ملک و اهالی بدست شانست خدمت خود را با تمام اجرای که سلیقه اند قیا سبب و برابر سازند سعی و عمل اینها نیز مزید الکشته و ثروت میشود . در نظر ( علم ثروت ) هر سعی و عملی که ثروت مملکتی جان سعی و عمل اصلی سعی و عمل حقیقی شمرده میشود . بنا علیه اگر سعی و عمل نیک صورت معدود و سفیه و صرف نشود موجب استحصا ل ثروت نینگردد . [ باقی دارد ] جمله مقالها نیک دستخط شده از طرف سررشته دار میرزا و سررشته دار سراج الاخبار افغانیه باهتمام الحاج عبد الخالق پسر قندهاری مقیم چاپخانه دارالسلطنه کابل بخدمتکار بنده میرزا محمد حیدر قندهاری *** ناموران جهان ما بعد از نمبر ۳۰ کا ہنها چون گفتند که : این بچۀ اسرائیلی یک طفل به تنهایی آید که آن طفل سبب زوال دولت تو میشود ، فرعون در هر سر طرف جفاو نا معتبر کرد ، حلقه ها و محاکات و رفاذ این بسی اسرائیلی در آمدن گرفته ، و هر طفل شریف نوزادی را که می یافتند بقتل میرسانیدند و من اثنا حضرت موسیٰ علیه السلام به دنیا آمد ، والده او یک صندوقچه فلزی ساخته ربانی حضرت موسی را در یک صندوقچه فلزی داری نهاده به نهر ( نیل ) انداخت ، آب هر چند که این را برده و سائل برای فرعون رسانید حضرت ( آسیه ) انرا دیده و جاریه بفرستن و اوردن صندوقچه امر نمود ، چون باز کرده دید که طفل چون یکپاره نوری ظهور یافت ، حضرت آسیه از دل و جان او محبت نمود ، در دربار تربیت دیده و پررسش او کمر همت بر بست ، برای شیر دادن اش ، دایه های کثیری می طلبید بسیار را دایه آوردند ولی حضرت موسی پستان یکی از انها را نگرفت ، تا والده موسیٰ علیه السلام بمیرۀ خود را در عقب صندوق دیده و باین مقرر کرده بود ، چون قضیه که صندوق بسبرای فرعون در آمده و در سرای بیگم خود را جای اقامت داده اند بجانب سر این خبر را به شیره خود رساند والده موسی علیه السلام خود را بحضرت دایه عرض و تقاضا نموده ، موسی حالاً پستان والده خود را مکید آغا : نها و ، این است که باینصورت الی آنکه کسی از فرعونیان آگاه نشود والده خود موسی علیه السلام در سرای خود فرعون حضرت موسی را تربیت و پرورس داده است ، اینهم از حسن اتفاقات است که ( سامری ) نام مرد منافقی که بعد از زمانی یافتن بنی اسرائیل معجزات با هرات حضرت موسیٰ علیه السلام از جنگ فرعون مردمان بنی اسرائیل را بگوساله پرستی اغوا و گمراه نموده نیز ( موسی ) نام داشت و در همان شب رحلت موسی علیه السلام تولد یافته و نیز به دنیا آمده است . [ باقی دارد ]