{"book":"adl0616","page":305,"text":"صفحهٔ ۱۷\nنمبر ۳۱\n\nعلم و ثروت ملک\nما بعد از نمبر ۳۰\n\nو تنها سعی و عمل جنسی کوشش و کار در سرای مزد و ر کارها که برده و درستی روز را شب کار میکنند ، مخصوص نیست . بلکه جمیع فضیلتها سعی و اهالی یک مملکت مثلاً فلاحست ، بازرگانها علوم و فنون ، تجرتها ، هر قسم با سوادن و قدرتمندان عبارت از یک یک نال و ستاخی نیست که بنا به و منفعت جمیعاً سلسله علی چنانچه سابقاً گفته شده بود که ثروت و این چیز نیست که با غصب این مبادرت و در راه و مقابل قاعده و نحوۀ تربیت استحضال کند . لهذا سعی و عمل و باید علوم و فنون متنوعه آموخت بعدا گنده ثروت شمرده میشود که مانند صنعتها می تواندی و اگر مباد و ثروت پیدا کنند ، تا اینکه تنها به و در استخراج بعضی آلات و ادواتی که کار باز فنون و علوم بخشکند ، و بواسطه آن برای دیگر کارها آسان و کم مصرفی پیشین شود و سببی که قابل مبادرت است همین ثروت شمرده میشود . که دو کلمه اگر مأمورین حکومت که زمام امور این ۱۱ سال پیش و تسهیلات و رعایت های نقد ملک و اهالی بدست شانست خدمت خود را با تمام اجرای که سلیقه اند قیا سبب و برابر سازند سعی و عمل اینها نیز مزید الکشته و ثروت میشود . در نظر ( علم ثروت ) هر سعی و عملی که ثروت مملکتی جان سعی و عمل اصلی سعی و عمل حقیقی شمرده میشود . بنا علیه اگر سعی و عمل نیک صورت معدود و سفیه و صرف نشود موجب استحصا ل ثروت نینگردد . [ باقی دارد ]\n\nجمله مقالها نیک دستخط شده از طرف سررشته دار میرزا و سررشته دار سراج الاخبار افغانیه\n\nباهتمام الحاج عبد الخالق پسر قندهاری مقیم چاپخانه دارالسلطنه کابل\nبخدمتکار بنده میرزا محمد حیدر قندهاری\n\n***\n\nناموران جهان\nما بعد از نمبر ۳۰\n\nکا ہنها چون گفتند که : این بچۀ اسرائیلی یک طفل به تنهایی آید که آن طفل سبب زوال دولت تو میشود ، فرعون در هر سر طرف جفاو نا معتبر کرد ، حلقه ها و محاکات و رفاذ این بسی اسرائیلی در آمدن گرفته ، و هر طفل شریف نوزادی را که می یافتند بقتل میرسانیدند و من اثنا حضرت موسیٰ علیه السلام به دنیا آمد ، والده او یک صندوقچه فلزی ساخته ربانی حضرت موسی را در یک صندوقچه فلزی داری نهاده به نهر ( نیل ) انداخت ، آب هر چند که این را برده و سائل برای فرعون رسانید حضرت ( آسیه ) انرا دیده و جاریه بفرستن و اوردن صندوقچه امر نمود ، چون باز کرده دید که طفل چون یکپاره نوری ظهور یافت ، حضرت آسیه از دل و جان او محبت نمود ، در دربار تربیت دیده و پررسش او کمر همت بر بست ، برای شیر دادن اش ، دایه های کثیری می طلبید بسیار را دایه آوردند ولی حضرت موسی پستان یکی از انها را نگرفت ، تا والده موسیٰ علیه السلام بمیرۀ خود را در عقب صندوق دیده و باین مقرر کرده بود ، چون قضیه که صندوق بسبرای فرعون در آمده و در سرای بیگم خود را جای اقامت داده اند بجانب سر این خبر را به شیره خود رساند والده موسی علیه السلام خود را بحضرت دایه عرض و تقاضا نموده ، موسی حالاً پستان والده خود را مکید آغا : نها و ، این است که باینصورت الی آنکه کسی از فرعونیان آگاه نشود والده خود موسی علیه السلام در سرای خود فرعون حضرت موسی را تربیت و پرورس داده است ، اینهم از حسن اتفاقات است که ( سامری ) نام مرد منافقی که بعد از زمانی یافتن بنی اسرائیل معجزات با هرات حضرت موسیٰ علیه السلام از جنگ فرعون مردمان بنی اسرائیل را بگوساله پرستی اغوا و گمراه نموده نیز ( موسی ) نام داشت و در همان شب رحلت موسی علیه السلام تولد یافته و نیز به دنیا آمده است . [ باقی دارد ]","chars":2918,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00305.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/305","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/305","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}